Jeroen Flamman

Het Komt Zoals het Komt

2011-07-04T05:05:00.000-07:00

"Theatermaakster Heleen van Doremalen is samen met medebuurtbewoners op zoek gegaan naar verhalen van mensen uit de wijk Brabantpark. Heleen heeft zich met name laten inspireren door dierbare voorwerpen en liedjes van de verhalenvertellers. Van deze verhalen heeft schrijver Jeroen Flamman prachtige theaterteksten gemaakt en deze teksten worden op 15 juli gespeeld door weer andere buurtbewoners.

Het publiek maakt tijdens de voorstelling een wandeling langs verschillende locaties, waaronder de Michael toren. Een van de scènes speelt zich daar binnen af."

Zie link

VOLKZAAM (de opkomst en ondergang van Siwert Delger)

2011-05-09T02:38:00.000-07:00

In tijden van een groeiende invloed van de wetenschap op het dagelijks leven, is er één man die hartstochtelijk weerstand biedt tegen de gevaren daarvan: Siwert Delger.

Siwert Delger is een politicus die pleit voor het behoud van de intuïtie. Hij weet als geen ander het volk te bespelen en aan zich te binden. Hij overtuigt, laat zien er voor het volk te zijn en voor het volk te vechten.

Zijn politieke ambities en succes doen hem echter langzaam afdrijven van zijn vrouw, en van zichzelf. Hij komt terecht in een isolement, waarin een eng nauw wereldbeeld zijn handelen bepaalt.

Als zijn vrouw ernstig ziek blijkt en dreigt te sterven, voelt Siwert zich voor een dilemma geplaatst: politiek of vrouw.

Hij laat het uiteindelijk aan de stem van het volk om daar een uitspraak over te doen.

Met alle gevolgen van dien.

Tumultuositas Vulgi

2011-01-31T02:36:00.000-08:00

In progress: op dit moment werk ik aan een nieuw theaterstuk voor het Openlucht Theater Oosterhout.
Werktitel: Tumultuositas Vulgi (de onrust van het gewone volk).

Pitch: Siwert Delger is een politicus die als geen ander weet het volk te bespelen en aan zich te binden. Hij overtuigt, laat zien er voor het volk te zijn en voor het volk te vechten.

Zijn politieke ambities doen hem echter afdrijven van zijn vrouw, en van zichzelf. Hij komt terecht in een isolement, waarin een eng nauw wereldbeeld zijn handelen bepaalt.

Als zijn vrouw ernstig ziek blijkt en dreigt te sterven, en Siwert zich voor een dilemma geplaatst voelt, politiek of vrouw, laat hij het uiteindelijk aan de stem van het volk om daar een uitspraak over te doen. Met alle gevolgen van dien.

Het Azaroncomplex (ten liefde opgeschreven)

2010-09-23T06:34:00.000-07:00

Na de beet van een mug voelt men een kortstondige maar heftige steek, vaak vergezeld van een vervelende pijn. Vervolgens ervaart men een langdurige en zeer irritante jeuk. De jeuk bloedt langzaam dood, tot er van de oorspronkelijke beet niks meer overblijft.

En eigenlijk is het met de liefde net zo.

We worden heftig verliefd en we vinden elkaar en alles is mooi. Maar eens wordt de roze bril van het hoofd geslagen. En dan gaat het jeuken.

De jeuk van een muggenbeet kan verzacht worden met wat Azaron. Maar wat valt er te smeren tegen de jeuk van de liefde?

Geschreven voor het Middelburgs Theater

Speeldata 2010:
zaterdag 30 oktober (première)
zaterdag 6 november
zondag 7 november (matinee)
vrijdag 12 november
zaterdag 13 november
zaterdag 20 november
zondag 21 november (matinee)
zaterdag 27 november
zaterdag 4 december
zaterdag 11 december
zondag 12 december (matinee)
vrijdag 17 december
zaterdag 18 december

Minitheater, Verwerijstraat 53 te Middelburg; Avondvoorstellingen beginnen om 20.30 uur, de matinees om 14.30 uur; Entree € 9,-; Kaarten zijn te bestellen via Stadsschouwburg te Middelburg: www.theaterverkoopzeeland.nl of via tel.nr. 0900 – 3300033.

01. Verborgen onder mij

2009-12-05T04:18:00.000-08:00

Het is tijd om uit de kast te komen. Ik kan er niet langer omheen. Zojuist zat ik op de bank, gewoon thuis, ver weg in de nacht, en de gedachte kwam net zo plotseling als de eerste van een lange reeks onhandige hikken. Mijn vrouw lag al enkele uren in bed te herstellen van een buikgriep, de poes sliep behaaglijk op het vloerkleed, en ik verveelde me. Ik keek naar bewegende beelden op de televisie, ik rookte sigaretten ondanks een vervelende keelpijn, en ik nam kleine slokjes whisky ter compensatie. Gedachten flakkerden als een kaarsvlam door mijn hoofd. Ik speelde wat met m`n trouwring. En zomaar opeens kwam ik tot de conclusie dat ik helemaal niet diegene ben die ik altijd dacht te zijn. Ik sprong direct op, geschokt van dit heldere inzicht op zo’n verlaten tijdstip. Het voelde als een mes die hoog in m`n rug gestoken werd, een laffe daad, maar onomkeerbaar. De pijn bleef in eerste instantie uit, zoals dat gaat met messteken, het was vooral de schrik die overheerste, de schrik en het gevoel op lafhartige wijze bedrogen te zijn. Ik moest bewegen, ik moest iets doen, ik liep heen en weer, krabde aan m`n kruis, stompte met een vuist op m`n voorhoofd, duwde met m`n voet hardhandig de poes opzij, maar ik kreeg het mes met geen mogelijkheid te pakken. Ik wilde schreeuwen, rennen en masturberen tegelijk, maar in plaats daarvan pakte ik de laptop, klapte hem open en begon te rammen op de toetsen. En dit is wat daar uitkomt. Ik heb mij bedrogen. Terwijl ik dit schrijf, merk ik dat enkele spieren in mijn rug zich samentrekken, wild, ongecontroleerd. Ik kijk naar mijn handen en zie dat de aderen dik worden, ik zie hoe het bloed er met steeds meer kracht doorheen gepompt wordt. Ik voel mijn nek verstijven, ik voel hoe zich een koude tocht in mijn voeten nestelt, om zich heen blazend als een woeste giftige slang. Heel mijn lichaam bereidt zich voor. Het weet wat nu komen gaat. De pijn. Na de schrik komt de pijn. Ik ben een ander. Maar ik ben hem kwijtgeraakt. De tijd is aangebroken om hem terug te vinden.

Hotel Heimwee

2009-11-06T09:17:00.000-08:00

Hotel Heimwee
Gespeeld door KROV

Breng een bezoek aan Hotel Heimwee en doe alsof je thuis bent. Je bent ver van huis. Neem een drankje en ontspan. Make yourself comfortable. Probeer te slapen en wacht rustig op wat komen gaat. Je wilt maar één ding. Je wilt thuis zijn. Home is where the heart is. Naarmate de nacht donkerder kleurt, groeit het verlangen. Maar wat als thuis er niet meer is?
Welkom in Hotel Heimwee. Welkom thuis.

Een tragische komedie, over de lange weg die je soms te gaan hebt om thuis te komen.

Regie: Mireille Verhoeven
Tekst: Jeroen Flamman
Spel: Angelique Hulsman; Michèle Hulsman; Zouhair Mtazi; Nicoline Pinkster; Anneke Sluimer; John Sweep; Kees Wagenaars.
Muziek: Léon Weterings
Techniek: Frans Ruskus

Special Guests: Kelly Sunshine & Franky Flowers

How I love women

2009-10-09T02:27:00.000-07:00

Women. I love women. I adore women. Their grace. Their style. Their movements on high heels, floating on air, levitating, like birds flying in slow motion, anywhere they want to.

And her body. Yes. Ofcourse. Little green hills in a landscape which makes you want to touch. The grass, the clouds. The water. Her body, soft and moist, her skin, glimmering, her hair sleeping on her shoulders. Oh, how I love women. Her legs. Endless, elegant, staring at a man’s eyes, making promises, whispering, inviting him and rejecting him at the same time. Yes. Women.

Her character. Her soul. Open. Dedicated. Comfortable. Feeling welcome. Coming home. Always asking questions. The right ones. Making little observations. Sweet remarks. Distinct. How does she know? How does she always sense the urge of men? She’s able to touch my instinct, my impulse, and incite it, reminding me that nothing else matters.

VS - Lost

2009-08-04T17:32:00.000-07:00

En opeens duiken we een week later weer op. Versuft en verdwaasd van alles wat we gezien hebben. Niet meer goed wetend wat nou nog indruk maakt. Wat mooi is. Wat gewoon is.
Het begon met een prachtige rit naar Moab, een hip stadje midden in het niks, maar wel vlakbij de Colorado Rivier en Arches National Park. We hadden een heerlijk hotel en zijn daar direct drie nachten gebleven, om eens even goed uit te rusten en bij te komen.
Daarna is het ergens gebeurd.

Grotere kaart weergeven

We bezochten Arches, waarvan vooral de versteende duinen en de zoutvallei indruk maakten. We bezochten Canyonlands, waar het met name het uitzicht op de Green River was wat ons de adem benam. We bezochten Dead Horse Point, waar de Colorado Rivier een scherpe bocht in de canyons heeft gesneden, zo een ideaal plateau creërend voor cowboys om wilde paarden te vangen: ze dreven de paarden naar het Dead Horse Point, waar ze geen andere kant op konden dan een verre sprong in de rivier. We reden verder richting Torrey (gehucht), onderweg een bezoek brengend aan News Paper Rock en Natural Bridges. Bij Torrey bezochten we Capital Reef National Park, om vervolgens verder te rijden naar Hatch (gehucht), van waaruit we tweemaal Bryce Canyon National Park bezochten. We reden door naar Springdale (gehucht) waar we anderhalve dag slenterden en shuttleden , in het Zion National Park, om uiteindelijk na een zware tocht door de woestijn te eindigen in Las Vegas (geen gehucht).

Ergens onderweg zijn we iets kwijtgeraakt. Er was zoveel moois. Behalve misschien al de gehuchten waar we steeds gedwongen waren te overnachten; alleen maar indrukwekkendheden die op ons inbeukten als een kudde wilde bizons. En dat versuft. Dat doet vervlakken. Daar ga je rare dingen van zien.
De zon stond fel en hoog aan de hemel en brandde dwars door m’n hoed heen recht op m’n hoofd. Ik was moe, ik had al zoveel gezien, zoveel gereden. Waar het precies was, weet ik niet meer. Maar we liepen ergens in de wildernis, langs een canyon, toen ik opeens een mannetje in een grijs pak voorbij zag rennen, een koffer met zich mee sleurend. Ik knipperde even met m’n ogen, en toen was ie verdwenen. Piron had niks gezien, en ze geloofde me niet, hoe overtuigend ik ook was. Ze dacht dat ik haar voor de gek hield. Ik ging al bijna geloven dat ik me had vergist toen ik hem weer voorbij zag schieten. Daar! Maar weer had Piron hem niet gezien, en of ik nu wilde ophouden met die flauwekul. De derde keer zag ik hem staan aan de rand van de canyon. Gelukkig zag Piron hem nu ook. We hebben lang naar hem staan kijken. En hij naar ons. Toen verdween hij weer.

Was het echt of niet? We wilden hem volgen, overtuigd als we waren dat hij hier rondliep speciaal voor ons. Als een boodschapper, of een verdwaalde geest, die decennia heeft gewacht. Op ons. Om ons naar een plek te brengen waar niemand ooit is geweest. Een verborgen luik, ergens midden in de canyon. Dat alleen wij konden openen, om toegang te krijgen tot een grot. Waar we in moesten kruipen, om uiteindelijk uit te komen in een donkere ronde kamer, verlicht met kaarsen, en een rotsmuur met geheime tekens. Die wij moesten ontcijferen. Om zodoende de wereld te redden.

We hebben het niet gedaan. De wereld bestaat nog. Het mannetje was vast een hallucinatie, het aan ons verschenen beeld van ons eigen gevoel van verdwaald zijn temidden van al die indrukwekkende natuur.
Of toch niet?

VS - Colorado

2009-07-31T22:28:00.000-07:00

Mexican Hat is een dorp dat zich heeft vernoemd naar een rotsformatie die een sombrero lijkt te dragen. Het is een piepklein gehucht van schijnbaar niet meer dan 55 inwoners.

Maar wel een piepklein gehucht met 3 hotels, een steakhouse, een café, een gasstation en een trading post. En het is een perfecte uitvalbasis voor Monument Valley, wat mijn hart echt heeft gestolen. Toch waren we blij toen we die halve straat weer konden verlaten. Na het uitchecken hebben we eerst nog uitgebreid door Monument Valley gereden en gewandeld, wat binnen het Navajo Reservaat ligt en ook in beheer is van de indianen, en vervolgens gingen we op weg naar Durango, een echte cowboy stad.

Grotere kaart weergeven

De weg naar Durango in Colorado was er wederom een van overweldigende natuur, woestijn, rots en ravijn. Indrukwekkend was de Shiprock: een eenzame, lugubere rots die zo uit het land van Tolkien kon zijn gevallen; voor de indianen een heilige berg.

Maar ook kruisingen van highway’s in niemandsland, ergens een schijnbaar verlaten tankstation, af en toe een klein bewoond trailerpark dat in onze fantasie bewoond wordt door outcast, gevluchte criminelen laying low. En op de een of andere manier maakte dat indruk, de wijze waarop mensen hier leven, het beeld in ieder geval dat wij daar van kregen. Ongeschoren mannen in vale kleren, ruikend naar drank, benzine en sigaretten, rijdend in een versleten Dodge met zo’n grote achterbak. Wonend in een caravan en werkend bij een gas station kilometers verderop. Met een vrouw die thuis zit, vol blauwe plekken, aan wie ooit een betere toekomst is beloofd. Maar inmiddels weet ze dat de caravan geen wielen meer heeft. This is it. Life. Zo hard als de grond waarop ze leeft.

We reden boven de speed limit.

Heel geleidelijk begonnen er bomen te groeien. Heuvels te glooien. Kreekjes te stromen. We kwamen in een prachtig gebied terecht dat leek op de Zwiterse Alpen. Maar dan met elanden in de wei. En ranches. Cowboys.
Durango was een leuk stadje met een echt centrum, wat we nog niet eerder gezien hadden. En alles ademde de sfeer van cowboy. Voor mij aanleiding een cowboyhoed aan te schaffen en voor Piron een private linedance uit te voeren op de hotelkamer. Ze heeft er nog steeds rode wangen van.
We bezochten Mesa Verde, een gebied waarin zo’n duizenden jaren geleden indianen leefden, in zelfgebouwde huisjes midden tussen de rotsen. We lieten ons rondleiden door een echte Ranger, een oude kerel die veel te vertellen had, over klimaatverandering, de rol die dit park speelt in het leren over klimaatverandering, over de indianen, en vooral over dat de dingen die de indianen allemaal doen in het kader van hun geloofsbeleving ‘not our business is’. Dat bleef hij herhalen. Not our business. Volgens hem was dat een vorm van respect. Ik dacht: Volgens mij is dat denigrerend. Of angst om een waardeoordeel uit te spreken. Maar beste ranger,was nou juist geïnteresseerd geweest in de gebruiken van de indianen, dan had je ons nu uit kunnen leggen hoe zij deze huisjes gebruikten, hoe ze hun geloof belijden en welke rol Mesa Verde tegenwoordig nog speelt in het leven van de huidige indianen. Dat is een stuk interessanter dan ‘not our business’.

Later zijn we gaan zwemmen in een natuurbron bij Ouray, terwijl we onderweg waren naar Montrose. Montrose was bedoeld als tussenstop richting onze trip naar Moab. Daar hadden we spijt van.

Grotere kaart weergeven

Montrose voelde aan als de verstedelijkte versie van een trailerpark. We zaten in een smerig hotel waarvan we het idee hadden dat alles al jaren niet meer gebruikt was. Ik haalde een cola uit een automaat en kreeg een flesje dat onder het stof zat en die ruim over datum was. Naast de wasbak lag een mandje met tandpasta, zeepjes, shampoo en een doosje tampons. Er lagen ook enkele muesli-repen, zakjes vitamine-power en een reepje chocolade. Bijna alles maanden over de datum. De afstandbediening van de televisie voelde aan alsof ie gedrenkt was in frietvet. Tot overmaat van ramp bleek de wc niet door te trekken. Ik dook met een blote pols de spoelbak in om het doortrekmechanisme te repareren. Dat lukte, maar het gevolg was wel dat na een paar keer enthousiast doortrekken de wc flink begon te lekken. Ik legde de situatie uit aan het echtpaar dat het hotel runde, en even later kregen we een andere kamer. Net zo smerig. We waren wederom blij dat we de volgende ochtend vroeg konden vertrekken richting Moab.
En weer reden we boven de speed limit.

VS - All the Pretty Horses

2009-07-29T14:30:00.001-07:00

Het mooie van de boeken van Cormac McCarty is, naast prachtige personages in rauw vertelde verhalen die zich afspelen in het zuiden van de VS en Mexico, dat je je exact kunt voorstellen hoe de omgeving waarin de personages zich voortbewegen er uitzien. De eenzame jongen die op z’n paard klimt, een deken om z’n schouder slaat en bij zonsopgang de woestijn in rijdt. Links en rechts in de verte ravijnen en tafelbergen. Ver vooruit de horizon die al zachtjes golft en glimt van de warmte. Scheuren in de roodbruine, uitgedroogde grond. Hier en daar een kleine struik of cactus.
Ik heb het me zo vaak voorgesteld, het bijna letterlijk voor me gezien toen ik zijn boeken las, ik heb me in de woestijn gewaand en al lezende de warmte op m’n huid gevoeld.

Maar als je er dan plotseling echt midden in staat, lijfelijk , onaangekondigd, alsof een indiaan je beslopen heeft en opeens voor je neus tevoorschijn springt, dan stop je even met ademen, dan weet je even niets meer uit te brengen behalve wat ongecontroleerd gevloek en gescheld, dan voel je dat je emoties tot in je keel omhoog gestuwd worden als bij de climax van een ijzersterk drama, en dan denk je alleen maar: Ja. Zo is het. Dit is The Road. Dit is het land van All The Pretty Horses. Dit is het mooiste dat ik ooit heb gezien.

Grotere kaart weergeven

Op onze trip van Williams naar het kleine gehucht Mexican Hat, reden we dwars door de Painted Desert en delen van de Monument Valley. En na elke bocht was het All The Pretty Horses. Na elke top van een berg was het: dit is het mooiste dat ik ooit heb gezien.
Dit is het mooiste dat ik ooit heb gezien.
Dit is het mooiste dat ik ooit heb gezien.
Dit is het mooiste dat ik ooit heb gezien.
Maar eigenlijk was het: dit is het mooiste dat ik ooit heb beleefd. De oneindigheid van de horizon. De uitgestrektheid van de woestijn. De loodzware nietigheid die er op je neerdaalt. De voortdurend veranderende kleuren van het zand en van de rotsen. De woestheid. De robuustheid. Dodelijk. Droog. Ondraaglijk. Maar tegelijk de lucht. Zo veel lucht. Zo ontzettend veel lucht. Zo licht. Zacht. Onvoorwaardelijk. Behaaglijk.

Kijk. Daar rijdt ie. De jongen. Op z’n paard. Stapvoets. Rustig. Maar zeker. Richting het oneindige. Hij weet het. Dit is geen land voor oude mannen, die het leven al achter de rug hebben. Dit is een land voor de jongen, die zich een verre toekomst wenst. Daar, ergens bij de horizon. Maakt niet uit waar precies. Als je maar gaat. Ja. Zo is het. Dit is The Road. Dit is het mooiste dat ik ooit heb gezien.

VS - De Canyon

2009-07-26T22:04:00.000-07:00

En dan. De Canyon. De Grand Canyon. Daar gingen we dan. We hadden een goedkoop hotel geboekt in Williams, op ongeveer anderhalf uren rijden van het Grand Canyon National Park. Een hotel dichter bij of op het park was niet meer mogelijk, alles was volledig volgeboekt. Geen probleem, het is heerlijk autorijden hier. De snelheid overschrijdt nooit de 65 mijl per uur (ongeveer 105 kilometer per uur), het is overal rustig op de weg, en waar het druk is rijdt iedereen heel relaxed. Het is kortom wat je je voorstelt bij 'cruisen'. Dat is wat je hier doet. Gevolg: Piron heeft nog geen enkele keer achter het stuur gezeten en heeft nog steeds geen flauw idee hoe een automaat werkt.

Grotere kaart weergeven

Naar het Grand Canyon National Park rijden is eigenlijk heel gek, omdat je verwacht in de verte al de eerste contouren te zien van rotsen of bergen of iets dergelijks. Maar tot en met de canyon zelf zie je helemaal niets, behalve de weg die langzaam omhoog gaat te midden van weidse woestijnachtige landschappen.
Onze eerste blik op de Grand Canyon was helaas een beetje een vertroebelde. We kwamen aan in het park, parkeerden de auto op de eerste de beste plek die we konden vinden (het was er ontzettend druk) en liepen opvallend gehaast recht langs de Canyon linea recta richting het Visitor Center; daar konden we schuilen voor een enorme regenbui en daar waren hopelijk toiletten te vinden, waar vooral ik even grote behoefte aan had. Al snelwandelend konden we vanuit onze ooghoeken een eerste blik op de Canyon werpen, en dat was al zo indrukwekkend dat we bijna ons evenwicht verloren. Laat staan toen de regen was opgehouden en nood was geweken. Wat kan de natuur toch indrukwekkend zijn. De uitgestrektheid, de enorme diepte, de kleuren, de kloven en natuurlijk de Colorado Rivier, die zich als een boze slang dwars door canyon beweegt.
We zijn twee keer naar het national park geweest om de canyon te verkennen en te beleven. De eerste keer zijn we een flink stuk langs de South Rim van de canyon gaan wandelen, de zogenaamde rimtrail. Dan loop je als het ware langs de rand van de canyon, die als een grote breuk de aarde doorklieft.

De volgende dag zijn we weer teruggekeerd, en nu met als doel om een wandeling te maken waarbij je de canyon IN gaat, op een oud pad dat zigzaggend maar razendsnel afdaalt naar de Colorado Rivier. Echter, borden hadden ons al gewaarschuwd dat op 1 dag naar de Colorado Rivier lopen én weer terug naar boven niet aan te raden was, dus besloten we om ongeveer een uur af te dalen en dan weer terug keren.

Maar wat een ervaring was dat! Over een smal pad vol losse stenen steil naar beneden, rakelings langs een ondenkbaar diepe afgrond, om je heen zie je alleen maar canyon en boven je zweven grote condors alsof ze wachten op een valpartij.

Na ongeveer een half uur afdalen kwamen we uit op een punt uit waarbij we dachten: we moeten nog terug. Omhoog. We rustten even uit en genoten van het bijzondere uitzicht. Net als een eekhoorntje dat naast ons op dezelfde rots zat.

Het leek bijna geënsceneerd door Walt Disney, zo rustig en mooi zat dat schattige diertje daar midden in die ruige natuur, en heel even dacht ik: die Amerikanen maken het wel heel erg bont.

We liepen terug omhoog, zwetend, puffend, veel water drinkend en nauwelijks om ons heen kijkend. Het was veel zwaarder dan ik had gedacht. Eenmaal boven kwamen we een jongen tegen die juist op het punt stond helemaal naar beneden af te dalen, om bij de Colorado Rivier te overnachten en de volgende dag weer terug omhoog te lopen. Wow. Hij had een soort ranger pakje aan en praatte over z'n onderneming alsof ie wat boodschappen ging doen. Ook toen bekroop me weer heel even dat Disney-gevoel. En terwijl ik verder uitpufte en m'n kuitspieren een beetje oprekte, stelde ik me voor hoe deze ranger-achtige jongen halverwege de route plotseling een klein eekhoorntje zou zien, in nood, bengelend met zijn staartje aan de punt van een flinterdunne uitstekende rots recht boven de afgrond. De jongen kan misschien het diertje redden, maar dan moet hij wel zijn bagage naast zich neerleggen. Hij probeert het, hij gaat ervoor, legt zijn backpack met al zijn voorraad aan eten en drinken terzijde, klimt moedig op de rots, klautert en balanceert naar voren, en weet het diertje nét voordat het de diepte in valt te redden. Hij kruipt met het diertje op z'n schouder voorzichtig terug, maar als hij van de rots probeert af te komen stoot hij zijn backpack om, dat van het pad afglijdt en in de donkere canyon verdwijnt. Het eekhoorntje schiet van schrik weg. De jongen heeft niks meer. Het wordt donker, de weg naar boven is te lang en te gevaarlijk, de weg naar beneden eveneens. Het einde is nabij. De jongen besluit toch naar beneden te lopen, zijn backback te zoeken, maar al gauw krijgt hij last van uitdrogingsverschijnselen en oververmoeidheid en honger en dorst. Hij valt neer en zakt ver weg in een diepe coma...
Een lange tijd later opent hij heel langzaam zijn ogen weer. Hij kijkt om zich heen, en als hij eenmaal gewend is aan het licht ziet overal eekhoorntjes, honderden eekhoorntjes, die hem allemaal aankijken en allemaal blij lijken te zijn dat hij weer wakker is geworden. De rest is Disney. Vul maar aan.

We stapten in de auto, reden naar de uitgang van het park, aten een hamburger bij Wendy's, reden terug naar het hotel en maakten plannen voor de trip van de volgende dag: The Painted Desert en de Monument Valley. Pas daarna, liggend in bed met mijn ogen wagenwijd open, kon ik de diepte van de canyon eindelijk laten bezinken.

VS - Sedona

2009-07-24T23:44:00.000-07:00

Lake Havasu was maar een tussenstop. Gelukkig. De volgende ochtend vertrokken we extra vroeg en reden we extra hard, en drieeneenhalf uur later hadden we ons ingecheckt in een hotel midden in Sedona.

Grotere kaart weergeven

Sedona is prachtig. Het ligt midden in Red Rock Country en is omringd met reusachtige rode rotsen.

In Sedona hebben we twee heerlijke dagen gehad. Lekker gewandeld langs een kreek met uitzicht op de Red Rock, heel veel rondgereden; elke weg die Sedona verlaat gaat dwars door het gebergte heen en levert geweldige uitzichten op. Prima gegeten, Italiaans en Indiaas, en nog gezwommen in het Slide Rock State Park, waar tussen de bergen door de Oak Creek stroomt.

Sedona staat bekend om haar aantrekkingskracht op kunstenaars, hippies en new age achtige figuren. Eerlijk gezegd hebben we daar niet zo heel veel van meegekregen. Behalve dat we af en toe een spiritueel centrum tegenkwamen en her en der een hippie zagen rondlopen (een echte). En dat we bij Tourist Information als antwoord kregen op de vraag waar je leuk kunt wandelen: there are 4 vortexes in the area and every hike to a vortex is a good one. We kregen een plattegrond in onze handen gedrukt met daarop duidelijk getekend waar elke vortex zich bevindt en hoe je daar kunt komen. Mooi zo, dachten we. Naar welke vortex zullen we gaan wandelen? We kozen er eentje uit, die bij Cathedral Rock, en we reden er naar toe. En onderweg durfden we elkaar eindelijk de vraag te stellen. Wat is een vortex? Het antwoord: zie de plattegrond die we meekregen:

So what is a vortex, anyway? Well you see them in everyday life. The turbulent flow of water makes vortices. If you have ever seen a whirlpool in a river or watched water going down the drain in the bath tub and have witnessed the tornado like glassiness of spinning water, you have seen a vortex. A vortex is created from spiraling motion of air or liquid around a center of rotation. If you have ever witnessed a dust devil kick up in the desert, you have seen a vortex.

In Sedona vortexes are created, not by wind or water, but from spiraling spiritual energy. The vortexes of Sedona are named because they are believed to be spiritual locations where the energy is right to facilitate prayer, mediation and healing. Vortex sites are believed to be locations having energy flow that exists on multiple dimensions. The energy of the vortexes interacts with a person’s inner self. It is not easily explained. Obviously it must be experienced.

De eerlijkheid gebied te zeggen dat we nooit een vortex hebben gevonden. Maar we hebben wel prachtig gewandeld.

VS - Desert Storm

2009-07-24T22:36:00.000-07:00

De weg van Santa Barbara naar de middle of nowhere. Oorspronkelijk wilden we naar Palm Springs, het voorportaal van de hemel, maar vanwege lokale temperaturen van boven de 53 graden besloten we toch een andere route te kiezen. En die begon geweldig, op een rustig baantje cruisen langs de kust, pacific views, stranden, palmbomen, alles even mooi. Toen langs Los Angeles. het werd steeds een beetje drukker. Na elke exit leek het alsof de highway verbreed werd met een extra baan. Op een bepaald moment telden we 7 rijbanen. En elke baan was druk bezet. Vrijwel iedereen reed keurig rond de 65 mijl per uur, dicht op elkaar, dat wel, maar het was te doen, behalve als je een exit moest hebben en je helemaal op de linkerbaan zat; dan had je echt een probleem. Soms werden we gepasseerd door wat leek op raceauto's, die twee keer zo snel als de rest van de baan tot baan hopten en iedereen links en rechts inhaalden. Dat zag er spannend en spectaculair uit. Maar ik deed toch maar niet mee. Na ongeveer een uur rijden in deze drukte waren we LA wel zo'n beetje voorbij en gingen we de woestijn in. Op naar Havasu Lake. Een groot meer midden in de woestijn, in de boeken omschreven als een oase.

Grotere kaart weergeven

De Interstate 40 was rustig en lang, maar heel indrukwekkend. Ik had inmiddels cruise control ontdekt dus het enige wat ik hoefde te doen was een beetje sturen. Verder kon ik goed om me heen kijken en genieten van de omgeving. Woestijn, zand, cactus, rots en hoge bergen, grauw en ruw en droog. Wat opviel was dat er veel gesprongen autobanden langs de weg lagen. Blijkbaar is dit een gebied waar autobanden snel klappen. Misschien door de droogte en warmte.
Heel af en toe, zo om de zestig mijl, kwam er iets voorbij dat leek op een restaurant en tankstation, en dat was het dan. Verder helemaal niets. Maar dan ook echt niets dat leek op leven. We vroegen ons af waar die restaurantmedewerkers dan eigenlijk wonen.
Ondertussen ging het steeds harder waaien. Droge takken waaiden over de weg, en in de verte werd de lucht steeds donkerder. Plotseling zagen we een bliksemflits ergens links van ons de woestijn in slaan. Direct daarna een bliksemflits rechts van ons. En toen een bord langs de weg dat aanraadde bij bliksemflitsen de radio aan te zetten op een bepaalde zender. We zochten direct de zender op. Inmiddels was het ook gaan regenen. Hard. Zo hard dat we nauwelijks vooruit konden kijken. En de bliksem bleef maar komen, fel witte strepen in een donkergrijze lucht. De radiozender bleek niet meer te zijn dan een bepaalde boodschap die telkens werd herhaald. Krakerig en onverstaanbaar. Zolang we niet iets hoorden als leave freeway immediately bleven we doorrijden. Er wachtte ons immers een oase.
We overleefden de storm. En opeens, uit het niets, midden in de woestijn, was daar Lake Havasu City. Eindelijk. Zonneschijn na regen.
Maar de oase bleek een raar soort luchtkasteel. Jarenlang gerund door een burgermeester die het stadje op de kaart wilde zetten, en daarom de London Tower Bridge overkocht van London toen deze haar te koop zette (ik wist niet dat zoiets kon), en brick voor brick over liet brengen naar de woestijn. Rondom de Tower Bridge zijn alleen maar hotels, motels en restaurants neergezet. Alles ziet er zo troosteloos uit. Lange rijen lege parkeerplaatsen. Beton, asfalt en droge bomen. Niemand speelt in het water, niemand blijft sowieso lang buiten de deur, vanwege de hitte die hier bijna net zo ondraaglijk is als in Palm Springs. Dat voorportaal van de hemel. Ja. Keuzes.

VS – Santa Barbara

2009-07-20T23:40:00.000-07:00

De volgende ochtend namen we de State Route 1 verder naar het zuiden. Deze loopt rakelings langs de Pacific Coast, dwars over kliffen, bergen en rotsen, en voortdurend met een prachtig uitzicht op de kust. We maakten een tussenstop bij een natuurgebied waar we een wandeling maakten door de mist, spookachtig, met af en toe het geluid van een blaffende zeehond.

Grotere kaart weergeven

De route naar het zuiden was adembenemend mooi. Overal waren Vista Points gecreëerd waar je even kon stoppen om het uitzicht te bewonderen.

Ruim zes uur hebben we zo langs de kust gereden, met ingehouden adem vanwege de steile afgronden en bewonderend gegil van al het moois onderweg. One ride to remember.
We kwamen aan in Santa Barbara zonder een hotelreservering. We moesten heel even zoeken, maar hadden al snel een kamer op een geweldige locatie gevonden: State Street, de kloppende ader van Santa Barbara. Rechtsaf in vijf minuten op het strand onder de palmbomen; linksaf een oneindige tunnel van hippe cafeetjes, restaurantjes, winkeltjes, koffietentjes en frozen yoghurt barretjes. Een soort paradijs. Hier hebben we goed bijgetankt. De eerste dag ouderwets geslenterd, geshopt, ergens een burger gepakt en vroeg gaan slapen. De tweede dag heerlijk op het strand gelegen, de reis verder uitgestippeld en wederom vroeg het bed in.

VS – Yes we can

2009-07-20T23:17:00.000-07:00

Een lange rij voor de balie van de autoverhuurmaatschappij. Een hele lange rij. Maar we hebben geduld. Reken maar. We mopperen niet, we zeuren niet en klagen doen we al helemaal niet. Want we are on a mission. We hebben een auto te huren, die we allebei mogen besturen. Geen stennis maken dus, want stel je voor dat ze ons in de gaten krijgen. Voetje voor voetje komen we dichterbij. De mensen die aan de beurt zijn nemen uitgebreid de tijd om over elke keuze rustig en goed na te denken. Alsof het een om een koffie gaat. De mensen voor ons en de mensen achter ons beginnen hun geduld te verliezen. Maar wij zijn cool.
En dan mogen we. Eindelijk. The moment of truth. We stappen zelfverzekerd op de medewerkster af. Een Koreaans oud vrouwtje. Ze begroet ons alsof we haar beste vrienden zijn. We geven onze reservering door. Ze tikt het nummer in. We geven het rijbewijs van Piron. Ze tikt het nummer in. We geven onze creditcard. Ze tikt het nummer in. En dan stellen we de vraag. Can I be enlisted as an additional driver? Ze kijkt ons aan. Wij kijken terug. Dan gaat opeens het brandalarm af.
Er heerst lichte verwarring. Iedereen moet naar buiten, maar niemand maakt aanstalten, bang om hun plek in de wachtrij te verliezen natuurlijk. Medewerkers trekken hun jassen aan en staan op het punt te verdwijnen. Is er nou brand of niet? Het kan ons niks schelen, wij blijven gewoon staan, precies op de plek waar we zojuist de vraag stelden. Na lang aarzelen besluit het Koreaanse vrouwtje haar jas uit te doen en ons verder te helpen.
Yes?
An additional driver. Me. Is that possible?
Are you married?
Yes.
No extra charge.
So?
Yes you can.
Yes we can?
Yes you can. Do you like red car?
Even later stonden we bij de auto. Rood inderdaad. En groot. En gloednieuw. Ik stapte in en wilde meteen wegrijden, hup, de woestijn in, maar de vreemde pook deed me toch even aarzelen. We riepen een medewerker bij ons die een korte uitleg gaf, en vijf minuten later reed ik over Highway 101, richting Monterey Bay, met de airco aan, Piron aan mijn zijde, en hetzelfde gevoel dat cowboys moeten hebben als ze voor het eerst een wild paard berijden.

Grotere kaart weergeven

We kwamen enkele uren later aan in Monterey, een plaatsje aan de kust van de Grote Oceaan. We checkten in bij een echt budgethotel, Piron deed een dutje, ik vroeg de buren of ze wat zachter konden doen, en even later gingen op pad. We zagen zeeleeuwen, albatrossen (of iets dergelijks) en een prachtige kustlijn. We aten op de Fisherman’s Warf in een restaurant waar het eten aan je tafel wordt gebakken. We werden aan een tafel geplaatst met vier typisch Amerikaanse vrouwen, vol en luidruchtig. Een van hen had een roze kroon op d’r hoofd en een roze sjerp om, waarop stond: Birthday Princess. Zo viert men blijkbaar elkaars verjaardag. Het restaurantpersoneel kwam speciaal voor haar nog een liedje zingen (dat is blijkbaar ook een gewoonte). Een goed gesprek met de dames zat er echter niet in. Een van hen vroeg op een gegeven moment waar we vandaan kwamen.
The Netherlands.
What?
Holland.
What?
Europe.
Ah… Europe…
Ze bleef lange tijd stil, broedend op een goede vraag. Na enige tijd was ze er uit:
So. What’s the weather like over there?
We rekenden snel af en gingen terug naar het hotel.

VS - De aankomst

2009-07-17T09:50:00.001-07:00

Zojuist zijn we wakker geworden op een hotelkamer van de Days Inn, vlakbij San Fransisco Airport. Goed uitgerust. Gisteren rond middernacht hebben we ons hier gemeld, na een hele lange dag vliegen.

Grotere kaart weergeven

De eerste vlucht was heerlijk. Acht uren vlogen voorbij. De douanecontrole in New York bestond vooral uit een hele lange rij zwetende mensen, die allemaal stonden te wachten om officieel toestemming te krijgen de VS te mogen betreden. Er werd een foto van je gemaakt, er werden scans gemaakt van al je vingerafdrukken, er werden controlerende vragen gesteld. Bij mij wilden ze weten welk beroep ik wel niet had, hoeveel ik verdiende en wat ik allemaal ging bekijken in de VS. Onvriendelijk allemaal. Maar ook onbelangrijk. De tweede vlucht was vreselijk. We hebben ruim 2,5 uur moeten wachten in het vliegtuig om te kunnen vertrekken. Naast mij zat een Amerikaan die vanaf minuut 1 tegen me aan begon te praten en niet van plan was daar mee op te houden, de stewardessen waren chagrijnig, vergaten ons drinken aan te bieden; ze waren vooral druk in de weer met flessen wijn voor de Businessclass. Kortom: een zware vlucht.

Het is hier negen uur later dan in Nederland en de jetlag valt mee. We hebben zojuist ontbeten en dat viel best mee: we konden boterhammen roosteren, er waren cornflakes, muffins, oakmeal, en: een wafelijzer voor verse Belgische wafels. Blijkbaar is dat een gewoonte hier. Ik vind het heerlijk, maar als ontbijt moet ik er echt niet aan denken. We hebben vooral gefascineerd zitten kijken naar hoe iedereen hier als heel vanzelfsprekend wafelbeslag uit een speciale dispenser haalt en z'n wafels maakt, rijkelijk beschonken met maple sirup.
Zometeen rijden we met een shuttlebusje weer naar het vliegveld, vanwaar we naar het autoverhuurbedrijf gaan. En dan zullen we eindelijk weten of ik ook mag rijden of niet. Zo ja, dan rijden we langs de kust door naar Monterey, waar het volgende hotel al op ons ligt te wachten. Zo nee, dan doen we dat ook, maar dan een stuk rustiger. En eventjes chagrijnig natuurlijk. Maar dat zal niet lang duren.

VS - De voorpret 2

2009-07-02T01:44:00.000-07:00

Breda, 2 juli 2009.
Misschien toch nog een kans de schaduw van me af te werpen... Autoverhuurders in California doen blijkbaar niet zo moeilijk... Zolang ik maar nergens tegen aan knal.

VS - De voorpret

2009-06-30T12:55:00.000-07:00

Breda, 30 juni 2009.
In een voorzichtige fantasie rij ik over een verlaten highway, dwars door de Death Valley, Piron slapend aan mijn zijde, de zon brandend op de voorruit, en niets dan uitgestrekte woestijngrond overal om ons heen. Geen andere auto's. Geen muziek. Een stille zoem van de automaat, een zacht gezucht van het slapen naast mij, en strepen op de weg die voortdurend onder de auto glijden. Hypnotiserend. Tot rust komend. Tot mezelf. Ik raak los van de wereld in Nederland, los van al de zorgen die zo mijn dagelijks leven kunnen bepalen, en ik zie dat de ik die ik normaal beschouw als de ware ik, niet meer is dan een schaduw van degene die hier nu achter het stuur zit.

Voorpret, dat is het. En leugenachtig bovendien. Over twee weken reis ik met mijn vrouw af naar de VS. Daar huren we een auto en zetten we koers naar vier weken Zuidwest USA. Genoeg stof voor genoeg voorpret. Mijn fantasie is toch al vrij eenvoudig te prikkelen. Maar er is een probleem. Ik mag helemaal niet rijden. Sinds drie maanden ben ik de trotse bezitter van een echt rijbewijs, toch een van mijn grootste successen van de afgelopen jaren, maar toen ik in al mijn enthousiasme een huurauto ging boeken voor onze tour, ontdekte ik dat ik met mijn mooie roze pasje helemaal niks kan in de VS. Minimaal een jaar een rijbewijs, that's the deal. Jochies van zestien mogen daar achter het stuur zitten, iedere volwassene kan zomaar een wapen in z'n jas steken, maar ik mag daar niet rijden.

Nieuwe fantasie. Ik zit in de auto. Dezelfde weg, dezelfde omgeving, dezelfde brandende zon. Maar ik ben bijrijder. Slechts. Richtingaanwijzer. Reisgids en routekaart in de ene hand en een flesje water voor Piron in de andere. Oh, ik kom tot rust, zeker. En oh, ik vind alles prachtig.
Maar die schaduw, die kan ik maar niet van me afschudden.

Recensie Droomvocht

2008-09-04T04:16:00.000-07:00

Gerard Mesman schreef in het Eindhovens Dagblad

Droomvocht

Spel 8
Een illegale Oost-Europeaan die niet snapt waarom wij zo arm zijn met al onze rijkdom, een mislukte ster die helemaal doorweekt is van haar eigen tranen, een macho met een klein hart die zich uitleeft als Elvis Presley lookalike, een vastgelopen

echtpaar dat vergeefs probeert met gespeelde afspraakjes elkaar weer voor het eerst te ontmoeten; het zijn een paar van de prachtige typetjes die Basta! neerzet. Overtuigend en sterk gespeeld, met oog voor veel details zoals zenuwtrekjes.

Regie 8
Zorgvuldig en nauwgezet zijn de personages neergezet in treffende poses en totaalbeelden. In die zin is het een lust voor het oog tussen alle (sterk aangezette) treurigheid. Verhoeven weet haar spelers ver te krijgen, zoals de bijna bruid die in haar mallotige bunny-outfit over de toog hangt.

Vormgeving 8
We zitten in een café en het speelt in een café, dus dat is een op een. De verrassingen zitten in de kleding, maar vooral in de enscenering en de ‘vormgeving’ van de karakters. Belichting en geluid spelen ‘onzichtbaar’ hun belangrijke rol.

Dramaturgie 8
De tekst is geschreven voor deze voorstelling. Goed verzorgd met veel afwisseling (gedichten) en verrassingen. Tekst en voorstelling vallen naadloos samen.

Beleving 8
Droomvocht is een momentopname zonder al teveel ontwikkeling, waarin het sterke beeld overheerst. Af en toe is de overdrijving zo volledig dat de onderstroom van verdriet en eenzaamheid zichtbaar wordt. Toch verdrijft de gedwongen lach maar al te vaak dat drama juist naar de achtergrond, waardoor het teveel alleen absurd is en het de inleving hevig in de weg zit. Pas helemaal aan het einde voel ik de ellende echt, als de Oost-Europeaan zijn ‘masker’ afgooit en diep buigt in de regen.

Stuk: Droomvocht
Door: Basta!
Tekst: Jeroen Flamman
Regie: Mireille Verhoeven
Gezien: vrijdag 20 juni
Totaal: 40 punten

Droomvocht is een absurde voorstelling, waarin bezoekers van een café hun onmetelijke eenzaamheid komen delen. Een hilarisch stuk waaronder intens verdriet rijkelijk stroomt.

Zie Droomvocht

Droomvocht

2008-06-20T01:46:00.000-07:00

Jeroen Flamman

Als druppels droomvocht naar beneden vallen, dan weet je één ding zeker: je bent te laat.

Het is het moment waarop je moet bekennen dat je altijd een talent was, maar nooit een ster zult worden. Het is het moment waarop je beseft dat de liefde waar je altijd naar verlangde, er nooit zal komen. Het moment waarop je ontdekt dat je altijd hebt gevochten voor een beter leven, maar het nooit zult krijgen.

Het is het moment waarop de droom wordt ingehaald door de realiteit. Hard.

Een klein café. Klanten druppelen langzaam binnen. Kroegtijgers en ongelukjes en doorzetters. Het is een avond als alle andere. Maar, naarmate de avond vordert en de verhalen vloeien, wordt één ding steeds duidelijker: vanavond zullen druppels droomvocht vallen. De vraag is alleen: voor wie?

Droomvocht heb ik geschreven voor theatergroep Basta, onder regie van Mireille Verhoeven.

Speeldata: 17, 18, 19, 20 en 21 juni 2008.

Zie: www.bastatoneel.com
Lees de recensie

BOKTOR

2007-10-11T03:09:00.000-07:00

Jeroen Flamman
Het BOKTOR-model is een sociologisch-wetenschappelijk model dat de verschillende fasen van het intermenselijk contact beschrijft. Behoefte, Ontmoeting, Kennismaking, Toenadering, Onderhoud en Realisatie. Dat is de weg van eenzaamheid naar een intiem contact dat tegen een stootje kan. Belangrijkste voorwaarde: durf jezelf bloot te geven.

Hans van Poll, leraar sociologie, heeft met dit model een grote internationale prijs gewonnen, en ziet zijn wetenschappersdroom eindelijk in vervulling gaan. Een paar dagen voordat de prijsuitreiking plaatsvindt gaat hij met zijn zus naar de sauna. En daar ontdekt hij iets dat zijn o zo geroemde model volledig op losse schroeven zet: Jezelf bloot geven is het moeilijkste wat er is...

- - -

BOKTOR heb ik speciaal geschreven voor de Boulevard All Stars. De eerste voorstellingen vinden plaats op: 8 & 9 november in cafEEtheater De Boulevard (St. Janstraat 3a, Breda) en op 30 november en 1 december in Podium Bloos (Speelhuislaan 151, Breda).
Regie: Ruud van de Wouw
Techniek: Sebi Meijvis
Spel: Joska Rombouts, Claudia Maser, Simone de Kuyper, Rex Staneke, Anton Geers, Reginald Kluijtmans en Paul van Gestel.

Zie http://www.deboulevardallstars.nl/

- - -

De boktorren (Cerambycidae) zijn een familie uit de orde kevers. Boktorren hebben als volwassen kever een langwerpig lichaam en sprieterige poten. Wat ze vrijwel altijd onderscheid van andere langwerpige kevers als kniptorren en soldaatjes zijn de extreem lange tasters, die vaak minstens zo lang zijn als het lichaam maar meestal langer, hoewel er uitzonderingen zijn. De larven van vrijwel alle soorten leven van planten en met name in al dan niet dood hout, en richten soms grote schade aan. Soms worden door aan levend hout te knagen plantenziektes verspreid, maar ook kan de vraatzucht, grote aantallen en met name een combinatie daarvan grote schade aanrichten aan houten objecten als meubelen, dakconstructies en kunstvoorwerpen.
Er zijn meer dan 20.000 soorten boktorren, die een grote variatie kennen aan kleuren en patronen, de basisvorm is meestal wel hetzelfde. Sommige soorten imiteren wespen en mieren, zoals de kleine wespenbok. De meeste boktorren eten als kever alleen nectar en stuifmeel, geen enkele soort jaagt actief op andere prooien. Sommige soorten eten zelfs helemaal niets meer en richten zich volledig op de voortplanting. (bron: Wikepedia)

- - -

Internationaal succes met Oud Zweet!

2007-06-07T03:26:00.000-07:00

Juni 2007 Jeroen Flamman
Het stuk Oud Zweet heeft dit jaar het internationaal theaterfestival in Paderborn (Duitsland) geopend. Dat was zo'n groot succes, dat we inmiddels geboekt zijn voor het theaterfestival in Tsjechië, en er serieuze interesse is vanuit festivals in Finland, Slovakije, Duitsland, Italië en Los Angeles. Oud Zweet wordt Old Sweat!

Fotos: Georg Weidman

Die Fotos sind nur für den eigenen Gebrauch bestimmt.
Bei Veröffentlichungen in Magazinen, Flyern, Broschüren,
Plakaten und anderen Printmedien ist der Hinweis auf
den Fotograf anzubringen.

Tweede opvoering

2007-05-28T09:38:00.000-07:00

Jeroen Flamman
Voor de KLEM-trilogie schreef ik onder andere het stuk 'De eerste dag van de winter'.
Dat stuk wordt binnenkort opnieuw opgevoerd, als zelfstandige vertelling, onder regie van Anneke Vorselaars. KOMT DAT ZIEN!

De Eerste Dag van de Winter

2007-03-12T06:12:00.000-07:00

Jeroen Flamman
Het was een slechte, de winter van 1986. Ze liep die nacht naar huis, verpakt in een witte sjaal en een rode muts, ze ploegde zich een weg door de stuivende sneeuw die op haar inbeukte als een kudde losgebroken wilden, haar tenen brandend, haar oren bevroren, haar kleren doorweekt tot op haar lichaam, waarin een klein kind ongeduldig lag te wachten om geboren te worden. Ze had haast, ze voelde de drang van haar kind, vocht dapper tegen de zweepslagende krampen, ze bleef maar lopen en hield met twee handen stevig haar buik vast als om het kind nog even binnen te houden. Maar het kind liet zich niet binnenhouden en zocht eigenwijs haar weg naar buiten, daar, in de nachtelijke sneeuw van die slechte winter van 1986.
Annemieke Luijn. Gewikkeld in de witte sjaal en rode muts van haar uitgeputte moeder doorstond ze de eerste kou van haar leven, en werd ze veilig naar huis gebracht.
Annemieke Luijn. De winter hield van haar en zij hield van de winter en dat is al die jaren zo gebleven. Ze werd groter, ze werd volwassen, en elke winter zocht zij de kou op, de sneeuw, de ijzige wind, altijd stevig gewikkeld in diezelfde witte sjaal en rode muts die ooit van haar moeder waren geweest, en die haar veiligste haven waren.
Annemieke Luijn. Donkere krullen, linkshandig en een zorgeloos bestaan. Ze speelde met poppen. Ze ging naar school. Ze kreeg vriendjes en puistjes. Ze maakte ruzie. Ze ontdekte seksualiteit. Ze deed nagellak met glittertjes op de duim van haar linkerhand. Ze speelde viool en ging studeren. En al die jaren schreef ze in een dagboek, dat heimelijk lag verborgen onder haar kussen.
Annemieke Luijn was een meisje om van te houden. En velen hielden van haar, zoveel als zij van de winter.
Ze was trouw. Trouw aan haar dagboek. Zodra ze wakker werd begon ze te schrijven. De verhalen die ze had gedroomd en de dromen die ze wilde gaan vervullen. Elke dag. Elke dag. Ze droomde vooral van 21 december. De eerste dag van de winter.
…
Haar dagboek is gevonden. Verborgen onder haar kussen. Het is gelezen. Maar we zijn niets wijzer geworden. We denken haar te kennen, te doorgronden, maar wat we weten is slechts een laagje zachte sneeuw op een voor ons onbekende bodem. Annemieke Luijn heeft op elke 21 december van de afgelopen jaren steeds hetzelfde ritueel beschreven. Steeds hetzelfde. Namelijk hoe zij in de vroege ochtend op bijna religieuze wijze de witte sjaal en de rode muts uit de kast haalt en voorzichtig naar de kapstok draagt, klaar voor een nieuwe winter. Een raadsel. Dat is het. Want na al die jaren, waarin Annemieke Luijn zó vervuld was van die eerste dag van de door haar zo geliefde winter, is de bladzijde van de laatste 21 december volledig onbeschreven. Leeg. Blanco. Wit als sneeuw. Alsof ze het voorvoelde. Alsof ze is teruggekeerd.
…
Laat me niet alleen.
Toe, vergeet de strijd.
Toe, vergeet de nijd.
Laat me niet alleen,
en die domme tijd,
vol van misverstand, ach,
vergeet hem want,
‘t was verspilde tijd.
…
Nacht. Donkere wereld. Verlaten straten vervoeren de kou. Doodse stilte. Mensen slapen. Mensen dromen. Slechts één meisje ligt in bed met haar ogen geopend, wakker te wachten op de komst van de ochtend. De komst van de winter. Vannacht is de nacht van 21 december.
…
Hoe vaak hebben wij,
met een snijdend woord,
ons geluk vermoord?
Kom, dat is voorbij.
Laat me niet alleen.
Laat me niet alleen.
Laat me niet alleen.
Laat me niet alleen.
…
Zes uur nul. De lucht krijgt kleur. Lichten gaan aan en kranen gaan lopen. De eerste mensen verschijnen op straat. Een enkele auto. Daar, een krantenjongen, zwetend zijn zware fiets vooruit duwend. En daar, een glazenwasser, vrolijk een deuntje fluitend met de ladder op zijn schouder. Er loopt een fanatieke jogger voorbij met een hond aan zijn zij, er is een dronken puber die moeizaam naar huis strompelt, een bakker die hoge rekken met versgebakken broodjes inlaadt. Kijk. Kijk goed. Zij allen betreden het veld van de ochtend, verhuld in doffe klanken en gedempte sferen. Onwetend. Zoals altijd ontwetend, de toekomst onzeker.
…
Vanochtend blijft het helder en koud, één tot twee graden onder nul langs de westkust, in het zuiden van het land kan het plaatselijk zelfs tot tien graden vriezen. De wind komt uit het zuidoosten en is aan zee vrij krachtig, rond kracht 5, maar in de rest van het land zwak tot matig.
…
Zes uur dertig. Een wekker loopt af. Indringend. Tomas ontwaakt. Tomas vloekt. Straks een tentamen en Tomas moet nog studeren. Veel te vroeg. Veel te vroeg. Hij slaat zijn wekker tot stilte en trekt de deken over z’n hoofd. Tomas slaapt verder.
…
Zeven uur drie. Meneer van Duiten ligt op bed. Hij kijkt televisie. Met de afstandbediening in de linkerhand en zijn pik in de rechter. De kamer gevuld met kreunende klanken en vlezige kleuren. Gordijnen gesloten. Meneer van Duiten fantaseert over jonge meisjes. Meneer van Duiten is leraar. Hij maakt zich klaar voor een nieuwe dag.
…
Zeven uur dertien. De deur van de kast. Daar. Op de bovenste plank. De witte sjaal en de rode muts. Veilig. Warm. Gedragen met eerbied. Haar handen strelen de stof. Zachte pluizige wol. Vandaag. Ze fluistert. Vandaag.
…
Zeven uur veertien.
Een oude vrouw.
In een schommelstoel.
Zachtjes wiegend.
Heen en terug.
Heen en terug.
Starend.
Door het raam.
Naar buiten.
Berustend.
Donker.
Berustend.
Naar buiten.
Door het raam.
Starend.
Heen en terug.
Heen en terug.
Zachtjes wiegend.
In een schommelstoel.
Een oude vrouw.
Zeven uur vijftien.
…
Zeven uur drieentwintig. Daphne zit voor de glazen vissenkom en staart naar de vis, die dood op de bodem ligt. Ze kijkt gelukkig. Haar vriend staat onder de douche. De vis is een amphiprion ocelaris. Een amphiprion ocelaris wordt ook wel clownvis genoemd. Of anemoonvis. Of Nemo, als in de gelijknamige Disneyfilm. Maar de vis van Daphne heet Rambo. Ze heeft Rambo gisteravond van haar vriend gekregen. Hij had zelf de naam bedacht. Als beloning mocht hij met Daphne naar bed, zonder condoom. Hij was vergeten te vertellen dat Rambo alleen in zout water kan leven. Daphne staart naar de dode Rambo. Ze kijkt gelukkig. Zíj was vergeten te vertellen dat ze geen pil meer slikt. Rambo is dood. Daphne hoopt dat ze zwanger is.
…
Zeven uur dertig. Ontbijt met koffie en sigaretten. Sjors de concierge. Sjors is chagrijnig en zijn vrouw lapt de ramen. Sjors is alijd chagrijnig. Drinkt gewoon zijn koffie en rookt zijn sigaret. Sjors kijkt afkeurend naar de dikke billen van zijn vrouw. Sjors houdt niet van de dikke billen van zijn vrouw. Zeker niet om zeven uur dertig in de ochtend. Dikke billen die heen en weer wiebelen door het lappen van de ramen. Het verpest de smaak van zijn koffie. Sjors de concierge. Hij vergeet door het gelapte raam naar buiten te kijken. Waar net een meisje op de fiets voorbij komt.
…
Zeven uur achtenvijftig. Tomas draait zich om. Hij slaapt nog steeds. Zijn tentamen begint over tweeëndertig minuten.
…
Op 20 december, de dag voor 21 december, schreef Annemieke Luijn het volgende in haar dagboek:
Je bent er
Je bent er zo dicht bij
Dichtbij als nooit tevoren
Morgen, die grote dag
Waarop mijn hart je zeggen zal
De onschuld is verloren
We vermoeden dat Annemieke Luijn een vriendje had, waarmee ze het de volgende dag wilde uitmaken. Ook al maakt zij op geen enkele bladzijde in haar dagboek melding van enig verliefd contact. Zelfs meisjes met een dagboek hebben zo hun geheimen.
Misschien wel voor zichzelf.
…
Klokslag acht uur. Meneer van Duiten pakt zijn koffer in. Een mapje lesvoorbereidingen en een lunchpakket. Hij zucht. Elke ochtend hetzelfde. Meneer van Duiten gaat gebukt door het leven. Het is een eenzame man, met weinig perspectief op verandering. Meneer van Duiten heeft zijn hoop op morgen gevestigd. Elke ochtend hetzelfde. Morgen. Alsjeblieft. Meneer van Duiten sluit zijn koffer en doet zijn jas aan. Onverschillig voor vandaag.
…
Acht uur drie. De ramen zijn smetteloos. Sjors doet zijn helm op. Zijn vrouw dweilt de vloer. Ver voorover gebukt. Sjors kijkt naar haar dikke billen. Vol afschuw. Hij gaat de deur uit zonder zijn vrouw te zoenen. Zelfs zonder gedag te zeggen. Morgen maar weer, denkt Sjors. Morgen. Zodra hij buiten staat voelt hij zich opgelucht. Sjors is niet meer chagrijnig. Hij is weer conciërge. Hij denkt aan de klussen die op hem wachten. School is never ending onderhoud. Hij stapt op de brommer en snort een nieuwe dag tegemoet.
…
Acht uur vier.
Een oude vrouw.
In een schommelstoel.
Zachtjes wiegend.
Heen en terug.
Heen en terug.
Starend.
Door het raam.
Naar buiten.
Berustend.
Een meisje fietst voorbij.
Berustend.
Naar buiten.
Door het raam.
Starend.
Heen en terug.
Heen en terug.
Zachtjes wiegend.
In een schommelstoel.
Een oude vrouw.
Acht uur vijf.
…
Buskruit is een mengsel van kaliumnitraat, houtskool en zwavel in gewichtsverhoudingen van vijfenzeventig staat tot vijftien staat tot tien. Zo'n combinatie heet een pyrotechnisch mengsel of een sas. De beoogde snelle gas- en hitteontwikkeling is terug te voeren op een klassieke oxidatie. In buskruit wordt het zuurstof uit kaliumnitraat gebruikt voor oxidatie van zwavel en koolstof. Behalve de bestanddelen die verantwoordelijk zijn voor de felle oxidatieve reactie bevatten veel sassen bindmiddelen en stoffen die speciale effecten moeten opwekken. Voor een explosie met een napalmachtig effect is met name het parfum Thruth for Men van Calvin Klein, zeer effectief.
…
Acht uur zes. Er ligt een wit stripje naast de vissenkom. Daphne heeft er overheen gepiest. Ze kijkt er naar. Blauw is goed. Geel is nog maar eens proberen. Rambo ligt nog steeds dood in de vissenkom. Daphne ziet het niet meer. Ze wacht op kleuren. Haar vriend leest de krant.
…
Deflagratie is een snelle, felle verbranding die zich in een sas vanaf het ontstekingspunt voortplant. Of de deflagratie een ontploffing teweegbrengt hangt vooral af van de opsluiting van het sas. Een open schaal buskruit waarin een brandende lucifer wordt geworpen geeft een steekvlam, een heel klein beetje buskruit in een stalen pijp kan een gigantische explosie opwekken. Hier geldt dat de bolvormige rvs-parfumflessen van Boss, In Motion Green, bij uitstek geschikt zijn om een sas in op te sluiten, afgestopt met eenvoudige kinderklei.
…
Acht uur negen. Tomas schrikt wakker. Hij vloekt. Over eenentwintig minuten begint zijn tentamen. Hij springt zijn bed uit en haast zich in zijn kleren die her en der over de vloer verspreid liggen. Hij voelt zich vies. Ik douche vanavond wel, denkt hij.
…
Acht uur tien. Meneer van Duiten in zijn auto. Een donkerblauwe Ford Mondeo. Een echte gezinsauto. Hij rijdt rustig, zorgvuldig om zich heen kijkend. Op zoek. Naar kruisende meisjesblikken. Plotseling stopt hij. Een meisje op de fiets wijkt uit voor een bus en steekt de weg over. Meneer van Duiten geeft graag voorrang aan meisjes. Hij zoekt oogcontact. Maar het meisje is in gedachten verzonken. Ze fietst op haar gemak zijn zichtveld uit. Meneer van Duiten is moe. Hij passeert de bus en rijdt door.
…
Negen bolvormige rvs-parfumflessen van Boss, In Motion Green. Bevestigd aan een doodgewone leren broekriem met ijzerdraad. Gevuld met kaliumnitraat, houtskool, zwavel en parfum. Elke fles is afgestopt met kinderklei. Door de kinderklei is een klein gloeidraadje geprikt, van een eenvoudige 60 Watt gloeilamp met grote fitting. De uiteindes van de gloeidraden aan de binnenkant van de fles steken in een placebo van een goedkope zetpil. De placebo’s zijn gevuld met magnesium. De andere uiteindes van de gloeidraden zijn met elkaar verbonden via een elektriciteitsdraadje, samenkomend in een doodnormaal schakelaartje van een willekeurig bedlampje. Op het schakelaartje is een blokbatterij geplakt, de AB9 Hapé negen volt, waarvan de plus en de min via een draadje de andere kant van het schakelaartje inlopen.
Het knopje indrukken. Dat is alles. Hetzelfde mechanisme als het licht aandoen. Of uit.
…
Acht uur elf. Daphne wacht op de stadsbus, lijn twaalf. Zwangerschapstesten geven geen zekerheid. Zeker niet in zo’n vroeg stadium. Maar Daphne voelt zich zwanger. Ze weet het zeker. Ze heeft Rambo in de prullenbak gegooid, samen met de gekleurde strip. Haar vriend weet nog van niks. De bus verschijnt. Deuren gaan open. Mensen stappen uit, mensen stappen in. Daphne zoekt een plaats aan het raam. Ze denkt aan nieuw leven. Ze staart naar buiten. Ze ziet links van haar een meisje op de fiets de weg oversteken. Een donkerblauwe auto stopt voor haar. Geen ongeluk. Gelukkig, denkt Daphne. Geen ongeluk. De strip was blauw gekleurd. De bus rijdt. Nieuw leven.
…
Acht uur zestien. Sjors is goedgehumeurd. Elke seconde brengt hem dichter bij school. Verder van huis. Sjors is gelukkiger op zijn werk dan thuis. Het is koud op de brommer. Maar het deert Sjors niet. Hij geniet ervan. Genieten van de kou is genieten van het leven. Sjors passeert een rennende jongen. Die haalt het niet, denkt Sjors. Hij kijkt even om met een glimlach. De jongen heeft een vermoeide wanhopige blik in z’n ogen. Vet haar. Die haalt het niet.
…
Acht uur tweeentwintig. Tomas rent. Nog acht minuten voordat het tentamen begint.
…
21 december. Acht uur vijfentwintig. Momentopname. Een ochtend als anderen. Duizenden mensen in beweging. Ontwetend. Ongewis. Korte termijn doelen. Op tijd komen. Een halfje grof volkoren. Inloopspreekuur bij de huisarts. Kind naar de opvang brengen. Werk. School. In betreffende stad op betreffende datum waren op betreffend moment exact 212.851 mensen onderweg, waarvan 109.732 op de fiets, 71.318 met de auto, 14.454 te voet, 11.016 met de bus en 6.331 met de brommer of scooter. 46% van de reizigers was onderweg naar het werk, 34% was onderweg naar school, 12% ging boodschappen doen, 7% had privé-aangelegenheden en een restprocent had overige bestemmingen. Maar liefst 98% van al deze reizigers, dat wil zeggen 208.594 mensen, heeft deze ochtend vaker dan vier keer langer dan 30 seconden voor een stoplicht of zebrapad stilgestaan, wat in zijn totaliteit neerkomt op 25.031.280 seconden wachttijd, ofwel 417.188 minuten, ofwel 2.897 dagen, ofwel een kleine 8 jaar gezamenlijk wachten. Wachten om weer door te gaan.
Op het betreffende tijdstip, acht uur vijfentwintig, was 12% mobiel aan het bellen, 8% een sms aan het schrijven, 1 procent was net aan het verzenden, en 9% las een zojuist ontvangen bericht.
Een van de verzonden SMS-berichten luidt als volgt:
Liefje. Je wordt vader. Ik weet het zeker. Laten we het Rambo noemen. Grapje. Ik hou van je. Tot vanmiddag. Kus.
Een ander verzonden bericht bevatte veel spelfouten en afkortingen, maar de boodschap was duidelijk:
Hee. Zeg tegen K. dat ik later ben. Ren me rot. Kuttentamen! See you! PS: wat is lokaal?
Voorts is er een kort telefoongesprek ontvangen, een eenzijdige transcriptie welteverstaan, met een vooralsnog onbegrijpelijke strekking:
Ja. Hallo.
…
Ik wil graag upgraden naar een lifetime golden membership.
…
Ik ben geregistreerd.
…
Ja.
…
Zijn die webcams écht live?
…
Mooi.
…
Ja. Visa.
…
5478.
…
Van Duiten.
…
Dat is superstud71@hotmail.com.
…
Bevestigingslink. Zal ik doen.
…
Vanavond al? Oké. Bedankt.
…
Einde bericht. Einde bericht. Verloren mensen met verloren doelen. Verdwenen in de massa. Op de ochtend van 21 december.
…
Acht uur negenentwintig.
Sjors parkeert zijn brommer in de stalling en loopt vrolijk de school binnen, zijn helm onder z’n arm. Hij heeft er zin in.
Daphne stapt uit de bus. Ze legt dromerig haar handen op haar buik.
Meneer van Duiten zit in zijn lokaal. Hij bladert wat door zijn lesvoorbereidingen. Hij wacht op zijn studenten. Zuchtend.
Tomas rent. Hij zal exact drie minuten en vijfendertig seconden te laat komen.
…
Laat me niet alleen.
Nee, ik huil niet meer.
Nee, ik spreek niet meer,
want ik wil alleen,
horen hoe je praat,
kijken hoe je lacht,
weten hoe je zacht,
door de kamer gaat.
…
Acht uur eenendertig.
Daphne loopt de trap op. Ze heeft geen oog voor haar medestudenten. Ze is gelukkig.
Sjors is op weg naar zijn eerste klus van vandaag. Een videolokaal openen op de eerste verdieping. Hij rammelt met zijn imposante sleutelbos terwijl hij de liftknop indrukt.
Meneer van Duiten wacht nog steeds op zijn studenten. Hij staat op om een kopje koffie te halen in de pantry.
Tomas rent het schoolgebouw binnen, onderwijl een sms-bericht lezend waarin het juiste lokaal wordt genoemd.
…
Nee, ik vraag niet meer,
‘k wil je schaduw zijn,
‘k wil je voetstap zijn,
‘k wil je adem zijn.
Laat me niet alleen.
Laat me niet alleen.
Laat me niet alleen.
Laat me niet alleen.
…
Acht uur, tweeëndertig minuten, twintig seconden.
Tomas springt over de laatste trede van de trap en rent de hoek om. Hij komt dáár vandaan (wijzen richting afgesloten gang). Hij vloekt.
Vijfentwintig seconden.
Daphne wandelt rustig vanuit de trappentoren (wijzen richting toren) deze kant op. Ze krijgt zojuist een sms-je.
zeventwintig seconden.
De deuren van de lift gaan open. Sjors stapt er uit en wandelt naar het videolokaal. Fluitend.
Negenentwintig seconden.
Meneer van Duiten loopt met zijn koffie uit de pantry, terug naar zijn lokaal. Hij hoopt stiekem dat er nog steeds geen studenten op zijn komen dagen.
Dertig seconden.
Bericht openen.
Eenendertig seconden.
Rennen.
Tweeendertig seconden.
Een lichte lucht van Thruth for Men van Calvin Klein.
Drieendertig seconden.
Slokje koffie.
Vierendertig seconden.
Zoek de sleutel.
Vijfendertig seconden.
Stop de tijd.
Bevries het moment.
Acht uur, tweeendertig minuten, en vijfendertig seconden.
Tomas staat hier (wijzen naar een plek).
Daphne staat hier (wijzen naar een plek).
Meneer van Duiten staat hier (wijzen naar een plek).
Sjors staat hier (wijzen naar een plek).
Allen temidden van nog vele andere passerende studenten, docenten en ondersteunend personeel. Achtentwintig om precies te zijn. Onwetend. Verloren.
…
Zesendertig seconden.
Een linkerhand kruipt onder een jas. De hand zoekt iets. Volgt een draad. Vindt iets. Vingers omsluiten een schakelaartje. De duim rustend op de knop. Er klinkt een zucht. Je bent er. Een zenuwbaan vervoert een prikkel vanuit de voorste hersenkwab naar de achterste pees in de duim, die de voorste pees in werking zet, op zo’n wijze dat de punt van de duim zich met voldoende kracht naar beneden beweegt om de knop in te drukken. Geruisloos. Midden in de schakelaar beweegt het metalen pinnetje, de rechterkant gaat langzaam omhoog, zoekend naar contact. Contact. Er schiet direct een electron vanuit de blokbatterij naar binnen, dwars door het pinnetje, direct weer naar buiten, de schakelaar uit, het elektriciteitsdraad in, sneller en sneller, en nog een, en nog een, negen electronen zoeven door de draad, willen er uit, gaan de zijverbindingen in, snel, snel, totdat ze, tik, het uiteinde van een gloeidraadje raken dat direct warm wordt, van kleur veranderd, geel, rood, heet, gloeiend heet, alles in beweging, de magnesium strelend, plotseling ontbrandend, de zuurstof uit het kaliumnitraat ontlokkend, opzuigend, waardoor in negen bolvormige rvs-flesjes de zwavel en de koolstof vermengd met Truth for Men van Calvin Klein gaan oxideren en samen vanuit een witte sjaal en rode muts zorgen voor een dodelijk, beklemmend en alles vernietigend sneeuwwit zuiver licht.
…
Einde

Het Onomkeerbaar Palindroom

2007-03-11T09:05:00.000-07:00

Jeroen Flamman
Binnenkomst.
Personages kijken zwijgend het publiek in.
Man1 begint allerlei draden te plaatsen en aan elkaar te verbinden.
Man2 en de vrouw kijken ernaar, voelen zich duidelijk ongemakkelijk.
Man 2 haalt een zak snoep tevoorschijn, en propt iets in z’n mond.

Man2
Wil jij een snoepje?

Vrouw
Wat?

Man2
Wil je een snoepje?

Vrouw
Nee.
Nee.
Doe niet zo kinderachtig.
Een snoepje.
Kom op.

Man2
Nu kan het nog.

Vrouw
Wat is het voor snoep?

Man2
Spekjes.
Roze en gele spekjes.

Vrouw
Daar hou ik niet zo van.

Man2
Nee?

Vrouw
Nee.
Zo zoet.

Man2
Huh.
Vind ik wel lekker.
Spekjes.
Honingdrop.
Fruitella.
Schuimbanaantjes.
Zoete kikkers.
Toverballen.

Vrouw
Winegums.

Man2
Wat?

Vrouw
Winegums.
Die vind ik wel lekker.

Man2
Winegums.
Nee.
Bah.
Chemisch.
Veel te chemisch.
Winegums.
Weet je wat ze daar in stoppen?

Vrouw
Nee.
Nee.
Geen flauw idee.

Man2
Vieze troep.
Smaakstoffen.
Kleurstoffen.
Ingrediënten met een afkorting.
Rotzooi.
Restjes van ander snoep.
Je zou kunnen zeggen dat winegums de frikandellen onder de snoepjes zijn.

Vrouw
Dat wil ik toch niet weten.

Man2
Ach. Wat maakt dát nou nog uit.
Propt van schrik een spekje in z’n mond.

Vrouw
Arme kinderen.
Nemen ze een snoepje, krijgen ze een frikandel.
Dat is niet eerlijk.

Man1
Heren!
Mannen!
Mijn mede martelaars!
Alles is gereed!

Man2
Oh goed, goed zo.
Ja.

Vrouw
Gelukkig maar.

Man1
Klaar.
In stelling gebracht.
We gaan.
We gaan!

Vrouw
Dag arme wereld.

Man2
Propt een spekje in z’n mond.

Man1
Een bijzonder moment, heren!
Offers.
Offers.
We laten het zien!
Wij geven alles!
Dit is memorabel.
Dit is geschiedenis.
De ontsnapping uit Alcatraz.
De moord op Kennedy.
Dit is de krantenkop van morgen.
De wereld op z’n kop!

Vrouw
Dat hoeft nou ook weer niet.

Man2
Angstig.
Nee.
Nee.
Niet persé.

Man1
Mannen!
Iedereen in positie!
Instructies!

Man2 en vrouw gaan ‘in positie’ staan (man2 achter de kast)

Man1
We volgen het protocol.
Strikt.
Geen afwijking.
Geen enkele.
Precisie is alles.
Timing.
Precisie en timing.
Afwijken is fataal.
Daar heeft niemand iets aan.

Vrouw
De hele wereld is een afwijking.
De mensen.
Van het goede.
Dat is pas fataal.

Man1
Zo is het!
Fataal.
Dus ik herhaal: precisie en timing.
Geen gedonder!
In orde?

Man2
Ja.
Oké.

Man1
Juist.
Prima.
Keurig.
Akkoord.
Attentie!
Zodra men boven alles in gereedheid heeft gebracht, krijgt elk team een teken.
Houdt zijn telefoon in de lucht.
Vanaf dat moment rest ons vijf minuten.
Exact vijf minuten heren!
De mooiste minuten van ons leven.
Vergeet dat niet.

Vrouw
Wat zijn vijf minuten op een mensenleven?
Voor ons een schijntje, voor anderen een hel.

Man2
Zou de hel bestaan?

Vrouw
We zijn er op geboren.
Triest.

Man1
Attentie!
We gaan het einde goed besteden.
Beter is onmogelijk.
De taken!
Jij (wijst naar man2) sluit de verbindingen aan op het moment dat ik het zeg.
Geen seconde eerder, en zeker niet later.
Cruciaal!
En jij (wijst naar vrouw) maakt het ontstekingsmechanisme operationeel.
Op de tiende tel.
Mijn tel.
Ik tel.
Af.
Vanaf twintig.
En ik druk af.
Bij nul.

Man2
Nul.
Eng getal.
Wij zijn straks ook nul.
Nul.
Nul.
Het klinkt zo… zo leeg.

Vrouw
Nul is ook leeg.
Het tegenovergestelde van oneindig.
Niets.
Zero.
De hele wereld is nul.
Ondraaglijk.
Daarom zeggen ze bij tennis geen ‘nul’.
Maar ‘love’.
Anders is het zo sneu.
Zo krijgt een slechte tennisser toch nog een beetje liefde.

Man2
Waarom doen ze dat niet in het Nederlands?

Vrouw
15-liefde?

Man2
30-liefde.

Vrouw
40-liefde.

Man2
Of in Frankrijk?
L’amour-quinze.

Vrouw
L’amour-trente.

Man2
L’amour-quarant.

Man1
Tuut!
Uit!
Net!
Deuce!
Tie-break!
Second serve!
Voetfout!
Matchpoint!
Game over en uit!

Man2
Jammer.
Het ging net zo lekker.

Man1
Attentie heren!
Aandacht.
Dit is geen spelletje.
Voor spelletjes geen tijd.
Voor liefde al helemaal niet.
Dit is bloedserieus.
Dit is –

Vrouw
De ontsnapping uit Alcatraz?

Man2
De moord op Kennedy.

Vrouw
Oh! Zo’n lieve man.

Man1
Heren!

Vrouw
Ik moest zo hard huilen toen hij doodging.
Die stukjes hersens op de auto.
Het leken wel klontjes natte ontbijtkoek.
Alsof iemand het uitgespuugd had.
Misschien moest die Kennedy wel ontbijtkoek eten van zijn vrouw.
Maar lustte hij het helemaal niet.
En die vrouw maar alles bij elkaar vegen.
Zo zielig!
Ze had die ontbijtkoek vast zelf gebakken.
Had ze maar winegums meegenomen.
Die zijn wel lekker.
Winegums spuug je niet uit.

Man2
Stopt een spekje in z’n mond.
Vieze troep.

Vrouw
Vieze troep?
Weet je wat vieze troep is?
Stukjes hersens op de achterklep.
Dat is vieze troep.
Kleine lieve zeehondjes die worden doodgeknuppeld.
Voor een sjaaltje.
Dat is troep.
Schattige jonge poesjes die door de boer worden verdronken.
Omdat er teveel zijn.
Kleine bruine kindjes met een hele dikke buik.
Van de honger.
Vieze ouwe mannen die foto’s maken van kleine blote meisjestieten.
Dat is troep!
Vieze ouwe mannen die daar een stijve pik van krijgen.
Bah! Hele vieze troep!
Huppelende meisjes die in het park verkracht worden door een aidspatient.
Zonder condoom!
Hele oude opa’s en oma’s in een verzorgingstehuis, die maar één keer in de twee weken mogen douchen.
Met een verpleger erbij!
Gehandicapte kinderen in een tehuis die nooit meer bezoek krijgen van hun ouders.
Zelfs niet op hun verjaardag!
Buitenlandse mensen in een centrum die in brand gestoken worden.
Terwijl ze bijna thuis zijn!
Vrouwen die per ongeluk de kinderwagen in de Hema laten staan.
Omdat ze blij naar huis rennen met hun nieuwe dekbedovertrek.
Een stelletje kutkinderen die voor de grap een rotje in de bek van een kikker stoppen.
En met de vingers in hun oren afwachten tot het beest ontploft.
Of voor de grap op een cavia gaan staan.
Een klein meisje dat voor de allereerste keer meedoet aan een balletvoorstelling en door het hele publiek wordt uitgelachen omdat ze struikelt.
Jongens die bij gruwelijke nieuwsbeelden van een oorlog zeggen dat het supercool is.

Man2
Net de playstation!

Vrouw
Kleine kindsoldaatjes die trots hun geweer laten zien en roepen dat ze al vijftien vijanden hebben neergeschoten.
Een oud vrouwtje dat van de trap struikelt en pas na twee maanden dood wordt gevonden, na binnengekomen buurtklachten over stankoverlast.
Troep!
Alles is troep!
De hele wereld is troep!
Vieze uitgespuugde natte klonten ontbijtkoektroep!

Man2
Ja.
Nou.
Propt z’n mond vol spekjes.

Vrouw
Dus loop niet te zeuren over winegums en andere snoepjes maar onthoudt waarom wij hier zijn!
Wij zijn de schoonmakers!
Wij ruimen de troep op!

Man1
Zo is het.
Opgeruimd staat netjes.

Vrouw
En als jij (richt zich tot man1) ons nog één keer aanspreekt met ‘heren’ of ‘mannen’ dan ben ík degene die aftelt tot nul en jíj de troep die wordt opgeruimd!
Pakt haar borsten beet.
Zie je deze?
Dat noemen ze tieten en tieten zijn over het algemeen twee belangrijke en zeer overtuigende kenmerken waarmee je een vrouw kunt onderscheiden van een man.
Kijk dus nog maar eens goed voordat je afdrukt!
(trekt haar shirt omhoog)
Gezien?
Ik ben een vrouw en wij gaan samen de troep opruimen!
Begrepen?

Man1
Nou en of!
Akkoord.
Helemaal akkoord!

Man2
Ik ben misselijk.

Vrouw
Gooi die spekjes dan toch weg!

Man2
Nee.
Nee.
Dat is het niet.
Ik ben…
Ik voel me niet zo goed.
Ik…
Ik geloof dat ik dit niet meer –

De telefoon gaat over.

Man 1
Geen tijd.
Heer!
(Knipoogt) En dame.
Het is zover.

Vrouw
Eindelijk.

Man 1
Ik ga opnemen.

Man 2
Ja.
Ja?

Man 1
Wil de telefoon pakken (die nog steeds overgaat).

Man 2
Nee.
Nee.
Wacht nog even.

Man 1
Wachten, waarop?

Man 2
Ik weet het niet.
Ik… ik ben nog niet klaar.

Man 1
Klaar?

Man 2
Klaar.
Ik ben er niet klaar voor.
Nog niet.
Nog niet.
Nog even.

Man 1
Klaar.
Kom op.
Stel je niet aan.
Het is zo gedaan.
Vijf minuutjes.

Man 2
Zwijgt.
Stopt weer een spekje in z’n mond.

Man 1
Ben je klaar?

Man 2
Nee.
Ja.
Kunnen we niet –

Man 1
Pakt de telefoon, neemt op en brengt het naar z’n oor.
Hallo.
…
Ja.
…
Nee, nee, geen problemen.
…
Gereed.
Ja.
Helemaal.
…
Goed.
…
Dank je.
Ik jou ook.
…
Tot straks.
…
Vijf minuten vanaf…
Kijkt aandachtig naar z’n horloge.
Nu!
Hangt op.

Man 2
Tot straks?
Wat…
Hoezo…
Breken we af?

Man 1
Ha.
Niks daarvan.
Straks.
Straks.
Man!
De eeuwigheid!

Man 2
Ja.
Even over die eeuwigheid.
Ik –

Man 1
Iedereen is klaar voor de eeuwigheid.
Jij ook.
Dat is de natuur.
We zijn er voor geboren.
Welkom in het leven.
De opstap naar het eeuwige.
Of het einde.
Het begin.
Wat je wilt.

Man 2
Kunnen we er niet over praten?

Man 1
Ha!
Lul toch niet.
Je bent bang.
Ik zie het.
Ben je bang?
Waarvoor?
Ik zal je vertellen waarvoor.
Bang dat er niks is.
Dat het ophoudt.
Afloopt.
Klaar.
Over.
Uit.
Zwart.
Eindigheid of eeuwigheid.
Wat maakt het uit.
Zwak, dat is het.
Angst is een zwaktebod.
En wij zijn hier niet om een zwaktebod te doen.
Een offer, een ijzersterk offer.
We geven leven en krijgen er dood voor terug.
’t Is net een geboorte.
Dood.
Dood.
Dood.
Raar woord eigenlijk.
Dood.
Dood.
Zo’n woord dat je van achteren naar voren kunt lezen.
Om kunt draaien.
Een anagram.
Prachtig.

Vrouw
Een palindroom.

Man 1
Een wat?

Vrouw
Een palindroom.
Dood is geen anagram, maar een palindroom.

Man 1
Een palindroom.
De dood een palindroom.
Jammer dat de dood zélf niet om te draaien is.
Niks finaler dan de dood.
Onomkeerbaar.
Een onomkeerbaar palindroom.
Bestaat dat?
Wie had dat gedacht?
Ha! En ik maar denken aan een anagram, stel je voor!
Fijn dat dat nog even opgehelderd is.

Vrouw
Fijn.

Man 1
Lekker.
Ik krijg er echt een kick van weet je dat.
Vanochtend was ik nog bloednerveus.
Ik geef het eerlijk toe.
Man!
Ik kon alleen maar denken aan laatste keren.
Laatste keer wakker worden.
Laatste keer scheren.
Laatste keer schijten.
Laatste keer ontbijt.
Laatste keer de krant lezen.
Jammer trouwens, ik ben reuze benieuwd naar de krant van morgen.
Laatste keer dit, laatste keer dat.
Heb jij je nog afgetrokken vandaag?

Man 2
Wat?

Man 1
Gemasturbeerd.
God, ik kan er maar niet mee ophouden.
Ik weet niet wat het is.
Of ik kan er geen afscheid van nemen, of ik word gewoon bloedgeil van dit alles.
Echt, dood doet wonderen, dat kan ik je wel vertellen.
Misschien is het een onbewuste drang tot overleven.
Een chemische reactie.
Om vlak voor de dood zoveel mogelijk zaad te lossen.
Kijkt op slinkse wijze de vrouw aan.
Jammer dat ik geen vriendin heb.
Dat had ze best kunnen waarderen.

Vrouw
Jammer ja.

Man1
Kijkt naar z’n horloge.
Vier minuten!

Man2
Voorzichtig.
Helpt dat?

Vrouw
Wat?

Man2
Jezelf… aftr…
Stopt een spekje in z’n mond.
Met volle mond:
Masturberen?

Man1
Ha!
Nou en of!
Het medicijn tegen alle kwaaltjes.
Koorts, hoofdpijn, jeuk, de zenuwen.
Alles verdwijnt erbij, spuit als het ware zo je lijf uit.
Jammer dat je dat niet eerder hebt ontdekt!
Kijkt aandachtig op z’n horloge.
Iedereen in positie?

Vrouw
Ja.

Man2
Frommelt een beetje achter de kast (knoopt z’n broek open).
Eehm…

Man1
Iedereen in positie?

Vrouw
Ja!

Man2
Beweegt voorzichtig zijn arm heen en weer achter de kast (trekt zichzelf af).
J…ja.

Man1
Drie minuten!

Man2
Beweegt nog steeds zijn arm heen en weer (trekt zichzelf af).
Tegen zichzelf, licht kreunend:
Ik ben niet bang.
Ik ben niet bang.
Ik voel geen angst.
Geen angst.
Niets.
Ik voel niets.
Lekker.
Lekker.
Dit is mijn keuze.
Ik ben een dader.
Geen slachtoffer.
Slachtoffer is voor mietjes.
Grote dikke tieten.
Vroeger was ik slachtoffer.
Toen ik net een nieuwe mountainbike had.
Een blauwe.
Echt een hele mooie.
En snel!
Natte strakke poes.
Maar toen werd ik in de stad aangehouden.
Door een hele grote neger.
Likken.
Likken.
Lekker.
Hij omklemde met één hand mijn keel en zei ‘geef mij die fiets of ik knijp je strot door’.
Dat was een serieus dreigement.
Ik pak je!
Ik pak je!
Hij had een hele grote hand dus ik heb hem die fiets maar gegeven.
Hij had me doodgeknepen.
Harder!
Harder!
Ja!
De politie nam het heel serieus.
Ze vroegen aan mijn moeder of ik slachtofferhulp nodig had.
Dat was het.
Ik wist het.
Ik was slachtoffer.
God.
God.
Oh god-ver-de-god-ver kom op!
M`n moeder vond het onzin.
Slachtofferhulp.
Flauwekul.
Ze zei: ‘hij krijgt straks wel een Bossche Bol.’
Ik duw ‘m in je kont.
Vanaf dat moment dacht ik:
Ik word nooit meer slachtoffer.
Lekker.
Lekker.
Dit vind jij lekker hè!

Vrouw
Nou eerlijk gezegd niet echt nee.

Man1
Zijn we nou eindelijk klaar?

Man2
Bijna.
Ja…
Bijna.

Man1
Anderhalve minuut!
Instructies!
Attentie!
Klaar om de verbindingen aan te sluiten?

Man2
Bijna.
Bijna.
Dikke dildo, dikke dildo!
Bijna!
Godverdomme!

Man1
Godverdomme!
Tachtig seconden!
Klaar om de verbindingen aan te sluiten?

Man2
Nee!
Ja!
Ja!
Spuitende kut!
Likkende vrouwen!
Lik me!
Kom op!
Pijpen!
Pijpen!
Zuigen!
Harder!
Kut kut kut kut!
Het lukt niet!

Man1
Één minuut!
Wát lukt er godverdomme niet?

Man2
Het lukt me niet!
Ik kan het niet!
Ik ben bang!
Ik ben zo bang!
Ik wil niet!
Ik kan het niet!
Ik wil het niet!
Ik wil het niet!

Man1
Wijst naar de vrouw.
Verlaat je post!
Sluit die kutverbindingen aan!
Nu!

Vrouw
Ja, dag!

Man1
Nu!

Vrouw
Rent naar man2 en bukt (uit het zicht)

Man2
Ik kan het niet!
Ik ben een slachtoffer.
Ik wil leven.
Ik kan het –
Wat doe je?
Wat doe je?
Niet doen!

Man1
Dertig seconden!
Schiet godverdomme op!
De wereld wacht op ons!

Vrouw
De verbindingen zijn aangesloten!

Man2
Nee!

Man1
Terug naar je post!
Onmiddellijk!

Vrouw
Rent terug naar haar post.

Man2
Dit kan je niet maken!

Man1
Twintig seconden!

Man2
Dit kan je niet maken!
Ik ben geil!
Ik ga dood en ik ben geil!
Nee!

Man1
Vijftien!
Veertien.
Telt verder af.

Man2
Begint als een wilde te rukken.
Godverdomme.
Schiet op.
Schiet op.

Man1
Tien!
Ontstekingsmechanisme operationeel?

Vrouw
Ontstekingsmechanisme operationeel.

Man1
Negen.
Acht.

Man2
Nee!

Man1
Zeven.
Zes.

Vrouw
Roept naar man2:
Hee!

Man1
Vijf.

Man2
Nee! Kom op!

Man1
Vier.

Vrouw.
Hee. Bij nul bereik je het hoogtepunt.

Man1
Drie.

Vrouw
Voor altijd een hoogtepunt.

Man1
Twee.

Vrouw
Zo zoet als roze spekjes.

Man1
Één.

Man2
Ja!

Man1
Nul.

Alles zwart.

Einde.

Het Slacht Offer 2

2007-03-10T04:59:00.000-08:00

Jeroen Flamman
2e Deel: Het Muziekdoosje
Twee gijzelneemsters duwen twee meisjes in een andere ruimte. Even later klinkt vanuit die ruimte een harde knal. Gijzelneemster1 gaat kijken. Je hoort haar roepen: Wie deed dat?… Wie?… Jij! Meekomen! Ze komt terug met gijzelaar2 en zet haar op een stoel.
Ze gaat de klok van een bom monteren. De andere gijzelneemster loopt zenuwachtig heen en weer.

Gijzelneemster1
Die zenuwen. Net m`n dochter. God. Zij is morgen jarig. Wat een timing. Loopt al een week door het huis te springen. Je wordt er gek van. Ze wordt zes. Zes jaar. Man. ADHD of de zenuwen, ik zie het niet. En waarvoor? Voor een cadeautje. Let go. Het is een schatje. M`n meisje. Echt. Maar een drammertje. Weet precies wat ze wil, en hangt net zolang aan je broek tot ze het heeft gekregen. Altijd hetzelfde. Een puppy. Een konijn. Jonge poesjes. Hamsters, muizen, cavia’s. Maar ik ben sterk. Geen beesten in mijn huis, ik weet precies hoe dat gaat. Knuffeldieren best. Maar kettingen. Spiegeltjes. Babypoppen die geluiden maken. Huilen om aandacht. Papa! Mama! Janken. Krijsen. Vieze stinkende luiers. Babypoep. Nog erger dan kattenpies. Niks smeriger dan verse zachte natte babypoep. Om van te kotsen. Komt van die smerige potjes Olvarit. Met bananenprut. Courgettenstampot. Worteltjespuree. Dat wil ik toch niet? Jij wel? Ja, jij wel. Op ballet. Wilde ze op ballet. Ballet. Omdat haar vriendinnetje ook op ballet zit. Ballet. Mijn kind op ballet. Ik heb het niet bedacht. Loopt ze voor m`n neus te draaien en te zwaaien met d`r benen. “Kijk mam, ballet!” Ja, ik weet het niet. Daar krijg ík nou de zenuwen van. Niks voor mij. Slecht voor m`n rug. Twee uur lang op van die lage schoolbankjes. En moeilijk te volgen. T`is geen wedstrijd ofzo, er wordt niet gescoord. Vorige week had ze haar eerste opvoering. Op de brief stond dat ze een tutuutje en spitzen mee moest nemen. Roze. Geen flauw idee wat het was. Tutuutje. Spitzen. Het klinkt als gebak. Ik ben er een dag mee zoet geweest. Weet jíj hoe een balletwinkel er uitziet? Echt, sportzaak in en sportzaak uit, maar tutuutjes en spitzen niet te vinden. Uiteindelijk maar naar de balletschool gegaan. Ik voelde me wel voor schut staan, zoals ze naar me keken. Maar ze hebben me goed geholpen. Blij dat ze was. Een mooie meid als ze lacht. De hele opvoering, alleen maar lachen. Dat mag blijkbaar niet. Vind ik raar. Ik heb er foto’s van gemaakt. Elke keer als ik het toestel richtte begon ze te zwaaien. Dat mag ook niet. Ik dacht nog even dat het erbij hoorde. Maar ze vroeg waarom ik niet terugzwaaide. Volgende keer meisje, volgende keer. Ik ben vergeten de foto’s te ontwikkelen. Dat lukt morgen niet meer. Morgen. Ik hoop maar dat ze blij zal zijn met het cadeautje. Ik hoop het maar. Zal toch wel? Al dat gepiel. Een muziekdoosje. Zelf in elkaar gezet. Helemaal bewerkt. Het heeft me wat nagels gekost, maar goed, die prullen in winkels zijn ook niks. Zo kapot en veel te kinderachtig. Da`s niet goed voor zo’n meid. Ik heb er een kleine ballerina bij gemaakt. Uit hout gesneden. Die gaat draaien als het doosje opengaat. Vindt ze wel leuk denk ik. Wat denk jij? Zou ze me missen? Ik had haar reactie graag gezien. Het is een sterke meid, echt waar. Een taaie. Het kleine drammertje. Die is morgenochtend al vóór zes uur mijn slaapkamer binnengeslopen. Zo nieuwsgierig. Zes jaar. Ja, zij redt het wel. Toch? Jawel. Ik heb het doosje op m`n kussen gelegd. Ingepakt in roze. Dat is haar lievelingskleur. Misschien denkt ze dat het een spelletje is. Dat ik me heb verstopt. De slimmerik. Straks vindt ze me nog ook. Ze zal nu wel in d`r bed liggen. Te fantaseren over cadeautjes en ballet. Ze kan nooit slapen als ze zenuwachtig is. Dan moet ik een liedje voor haar zingen. Altijd hetzelfde. Daar wordt ze rustig van. Valt ze in slaap met een glimlach. Ik denk niet dat ze het zal begrijpen. Nog niet. Maar goed. M`n zus is bij haar. Da`s een goeie. Die legt het wel uit. Die zingt het liedje ook. Dat heb ik haar geleerd. Zij kan beter zingen dan ik.
Ze kijkt op de klok.
Het is bijna zover. Geef me de champagne. Ik hou niet van verjaardagen. Maar dit is voor mijn dochter. Ze redt het wel. Ze redt het. Morgen, meisje. Morgen. Vier het. Geniet ervan. Probeer het. Je bent mooi als je lacht. Ik ben bij je. Dit cadeau is voor jou. Pak het maar uit. Het is een muziekdoosje. Met een ballerina. Sst. Doe het eens open. Luister. Het liedje.
De fles champagne knalt open.

Het Slacht Offer 1

2007-03-10T04:57:00.000-08:00

Jeroen Flamman
1e Deel: Prisoner's Dilemma

2 Gijzelaars worden in een kleine ruimte gepropt.
Gijzelaar1 zoekt naar manieren om te ontsnappen.
Gijzelaar2 blijft rustig.
Gijzelaar1 verschuift bankjes in een wanhoopspoging te ontsnappen.
Ze laat met een harde knal een bankje vallen.
De gijzelneemster komt binnen gestormd.

Gijzelneemster
Wie deed dat?

Gijzelaar1 en 2 zwijgen.

Gijzelneemster
Wie?

Gijzelaar1
Ik niet.

Gijzelaar2
Ik ook niet.
…
Misschien was het wel een vogeltje.

Gijzelneemster
Wijst naar gijzelaar2
Jij! Meekomen!

De gijzelneemster neemt gijzelaar2 mee. Ze kijkt hulpeloos naar gijzelaar1. Gijzelaar1 blijft achter.

Gijzelaar1
Zwijgt lange tijd.
Loopt onrustig heen en weer.
Niet doen. Niet doen. Ik ben onschuldig. Ik heb niks gedaan. Toch? Nee. Niks. Niks. Wat zouden ze doen met haar? Ik hoor niks. Misschien is ze dood. Hebben ze haar vermoord. Oh god, ze hebben haar vermoord. Ze hebben haar een blinddoek opgedaan en op d’r knieën gedwongen en d’r hoofd aan de haren omhoog getrokken en met een bot broodmes langzaam haar keel er af gesneden. Mijn schuld. Mijn schuld! Ik hoor niks. Waarom schreeuwt ze niet? Roep iets! Ik ben de volgende. Ik weet het zeker. Ik ben de volgende. Het volgende slachtoffer. Slacht-offer. Ze gaan me slachten. Bruut. Als wild vee. Ik heb toch niks gedaan! Ik ben geen wild vee. Ik ben onschuldig. Ik ben een meisje. Niks bijzonders. Meisjes zijn onschuldig. Waarom doen mensen zoiets? Ze jagen iedereen de dood in. Waarom? Ik heb háár de dood ingejaagd. Ík had daar moeten zitten. Moordenaar! Nee. Nee. Ze leeft nog. Ze leeft. Ze is kalm. Altijd geweest. Zit rustig op een stoel. Maakt een gezellig praatje. Probeert het ijs te breken. Daar is ze altijd goed in geweest. Het ijs breken. God, hoe kún je zo kalm blijven. Ik moet iets doen. Iets. Doe iets! Wat als het je beste vriendin was geweest? Nou? Als je állerbeste vriendin daar zat, omdat jíj zonodig je mond moest houden? Eerlijk zijn. Dat is altijd het beste. Eerlijk zijn. Kom op. Gewoon aankloppen. Of roepen. Bekennen. Sorry, ík was het. Ík heb het gedaan. Ik wilde ontsnappen en liet het bankje vallen. Ja, sorry. Sorry, ik weet het. Niks aan te doen. Hier, neem mij maar mee. De dood in. Het is niet anders. Nee. Nee? Het ís m’n beste vriendin helemaal niet. Doet dat er toe? Ja. Jazeker. Ik mág haar niet eens. ’t Is een vies vuil kutwijf met een dikke cellulitisreet. Nee da’s niet waar, kom op. Ze nam je in bescherming. Rustig blijven. Rustig. Kalm. Dat is misschien het beste. Denken. Rustig nadenken. De feiten overzien. De balans opmaken. Ik zit hier en zij zit daar. Zo is het. Zij gaat dood en ik nog niet. Tenminste. Denk ik. Toch? Ja. Ik zit vast. Klem. Maar in ieder geval alleen. Geen moordenaar te bekennen. Nee. Kansen genoeg. Ik kan rondjes lopen. Plannen maken. Ben zo vrij als een vogeltje. Binnen deze muren dan. Overleven. Misschien gaan ze wel naar huis. Vergeten ze mij. Dat gebeurt wel eens. Vrij. Anderen zitten vast op een klein aardbolletje en zij voelen zich ook vrij. Een vogeltje. Dat zei zij. ‘Misschien was het wel een vogeltje’. Had ze niet moeten doen. Bijdehand. Slechte eigenschap. Bereik je niks mee. Eigen schuld. Daar hoef ik mijzelf toch niet voor te offeren. Misschien was het wel een vogeltje. Wat is dat nou voor een opmerking? Nou ja. Ze heeft er wel mijn leven mee gered. Tof. Toffe meid. Daar moet ik niks aan afdoen. Houden zo. Schuldig of niet. Is mijn leven het hare waard? Dat is geen eerlijke vraag. Iedereen is wel ergens schuldig aan. Ik ben de paus niet. Als ik dit overleef word ik lid van de vogeltjesbond. Als eerbetoon. Da’s toch het minste. Is haar leven het mijne waard, dát is de vraag… Ja… Jezus. Voor mij wel… Niet voor haar… Voor mij wel.
Er klinkt een harde knal.

Tomas van Essen 3

2007-03-09T05:25:00.000-08:00

Jeroen Flamman
Vandaag was anders. Vandaag was een vrije dag. Geen boeken, geen oploskoffie, geen dag als gisteren. Zo zouden alle dagen moeten zijn! Een gedachte die aanleiding gaf voor een ferme sprong uit bed en een paar kwieke rekoefeningen totdat ik moest plassen. Ik plaste en waste me, en gaf mezelf een knipoog in de spiegel. Ik kleedde me aan en rende naar beneden, waar ik mijn moeder groette en haar boterhammen met kaas opat. Ik zei dat ik nooit zoiets lekkers had geproefd en at alles op. Ze zei dat ik niet zo op mijn tenen moest lopen, maar het was heerlijk om op mijn tenen te lopen, ik kon niets lekkerders bedenken dan op mijn tenen lopen, ik walste op mijn tenen, mijn loopje was een vloeiend danspasje, mijn eigen zwanenmeertje, probeer het zelf eens! Ik sprong van tafel en pakte de handen van mijn moeder en maakte een vreugdedansje en riep: 'Leve deze dag! Leve onze keukentafel! Hoera voor mijn te korte achillespezen! Leve jouw boterham met kaas!' Mijn moeder trok zich los en streek haar kleren recht. Ze vroeg wat ik vandaag ging doen. Ik bleef rondjes draaien en danste de keuken uit en vroeg mezelf dezelfde vraag. Wat ga jij doen vandaag, Tomas? Wat ga jíj nou eens doen vandaag? Een prachtige vraag op een even prachtige dag. Ik wist het niet. Ik stopte met draaien en viel van duizeligheid op de grond. Wat maakte het uit? Het was een vrije dag. Een heerlijke dag voor de echte vrijbuiter. En Tomas van Essen was een echte vrijbuiter. Ik stond op en trok mijn jas aan en zei wat ik dacht dat echte vrijbuiters zeggen als ze de deur uitgaan: 'Reken met het eten niet op mij moeder, ik ben de hort op!' En Tomas van Essen ging de hort op.

In een koffiehuis zat ik aan de bar en dronk een koffie. Buiten was het gaan regenen. De koffie smaakte naar oude vaatdoekjes, maar dat vond ik niet erg. Een koffie buitenshuis smaakte mij nog altijd beter dan geen koffie.
Ik las de krant. Achter mij zaten twee meisjes te praten aan een tafeltje. Toen mijn koffie op was, bestelde ik er nog een. Ik vroeg ook om een chocoladereep. Ik las het wereldnieuws zonder er iets bij te denken. Ik hoorde een van de meisjes zeggen: 'Er komt een vieze lucht uit mijn tas.'
Ik nam een hap van de reep en meteen erna een slokje koffie. De smaak van oude vaatdoekjes was op slag gesmolten.
'Ik snap niet waar die lucht vandaan komt,' hoorde ik het meisje weer zeggen. Het bleef even stil. 'Het lijkt wel komijnekaas.'
Ik draaide me om en zag dat ze een paar keer in haar tas snuffelde en er een vies gezicht bij trok. Ze droeg een rode een muts met een bolletje.
'Hier, moet je ruiken,' zei ze terwijl ze de tas op het tafeltje legde. 'Echt komijnekaas.'
Het andere meisje speelde met een pen. Zij droeg geen muts. Ze rook ook in de tas en zei: 'Ik vind niet dat het ruikt naar komijnekaas.'
'Echt niet?'
'Nee.'
'Wat is het dan?'
'Weet ik niet.'
'Volgens mij is het toch komijnekaas.'
Het andere meisje rook weer in de tas. 'Ja, misschien toch wel.' Ze klikte een paar keer met haar pen.
Ik kreeg ook zin om in die tas te ruiken. Ik had nog nooit de geur opgesnoven van een tas die rook naar komijnekaas.
'Goh,' zei het meisje met de rode muts. Ze zette de tas weer op haar schoot en snuffelde er nog een laatste keer in. 'Mijn tas ruikt naar komijnekaas.' Toen deed ze de tas dicht. 'Zullen we onze schoenen verven?'
'Oké.'
Haar tas rook naar komijnekaas en ze ging haar schoenen verven. Zulke meisjes met rode mutsjes ontmoette je niet vaak.
De meisjes stonden op en betaalden naast mij aan de bar. Ik keek naar hun schoenen. Niets opvallends, een beetje versleten. Het meisje met de tas stond het dichtst naast me, maar haar tas hing te laag om er in kunnen te ruiken, dus dat deed ik niet. Toen ze het wisselgeld kreeg keek ze mij even aan. Ik nam een hap van mijn reep en een slokje koffie. Ze lachte en liep toen weg met haar vriendin, de regen in.
Ik richtte mijn aandacht weer op de krant. Er waren vier pagina's vol met advertenties. Voornamelijk van mannen die op zoek waren naar vrouwen. Niemand vroeg een rode muts met een bolletje. Misschien moest ik zelf een advertentie plaatsen.
Ik vroeg me af hoe vaak het voorkwam dat mensen in hun tas snuffelden en dan tot de ontdekking kwamen dat hun tas rook naar komijnekaas. Zelden, dacht ik zo.
Ik bestelde nog een koffie en ging met de krant en de reep aan het tafeltje van de meisjes zitten. Ik kon geen spoor van komijnekaas ontdekken.
Het meisje zonder muts had haar pen laten liggen. Ik dronk mijn koffie en schreef wat onder de advertenties. De koffie was eerder op dan de reep. De rest van de reep schoof ik opzij. Als het doel van een middel is bereikt, kan dat middel net zo goed opzij worden geschoven en gezocht worden naar een nieuw doel. Hier sprak de ware vrijbuiter weer.
Ik las een advertentie waarin proefpersonen voor medicijnen gevraagd werden. Hoge beloning. In aanmerking kwamen mannen die minstens tien sigaretten per dag rookten.
Ik had nog nooit gerookt.
Maar ik kon toch gaan roken?
Nee, Tomas, jij kunt niet gaan roken. Zo'n vrijbuiter ben je nu ook weer niet.
Natuurlijk kon ik gaan roken. Wat was daar niet te kunnen aan?
Jij kunt het niet, Tomas. Jij bent geen echte vrijbuiter. Jij hebt geen doel. Je danst met je moeder en je laat de smaak van oude vaatdoekjes smelten. Echte vrijbuiters hebben doelen, Tomas. Zij stormen als zeerovers op ieder willekeurig schip af, ze overmeesteren haar met gevaar voor eigen leven, ze raken dronken van de buit en gaan een nieuw schip te lijf. Maar jij? Jij staat alleen maar op de uitkijk en vraagt je af wat je daar doet. Kijk om je heen, Tomas. Zoek de schepen. Zoek de schepen en verpletter ze.
Ik stond op en betaalde voor de koffie en de chocoladereep. De krant liet ik op de tafel liggen. Ik omcirkelde mijn krabbeltjes en roofde de pen.

Meisje met het rode mutsje. Deze advertentie is speciaal voor jou. Ook meisjes met rode mutsjes verdienen het gezocht te worden. We zaten in het koffiehuis. Jouw mutsje had een bolletje. Jij was met een vriendin, maar zij droeg geen muts. Jij wilde je schoenen verven. Een goed idee, je schoenen verven. Ik wist niet dat zoiets kon. Jouw schoenen konden best een likje verf gebruiken. Je rekende af naast mij. Ik wilde in je tas ruiken, maar dat deed ik niet. Men hoort niet in andermans tassen te ruiken, zelfs niet als ze ruiken naar komijnekaas. Ik denk er aan met roken te beginnen, je hebt er geen idee van welke mogelijkheden dat met zich meebrengt. Er kan een flink schip mee geroofd worden. Gisteren dacht ik er aan naaldhakken te kopen. Ze zouden je als gegoten zitten. Jij had mijn eerste schip kunnen zijn. We hadden het vast leuk gevonden.
Tomas de zeerover.

Ik stond weer buiten. Het waaide hard en het regende nog steeds. Genadige zee, waarom valt u op mij? Ik keek omhoog en mijn gezicht werd nat. Ik stopte mijn handen in mijn broekzakken en merkte dat ik geen geld meer had. Wat moet een vrijbuiter zonder geld? Echte vrijbuiters hebben geen geld, Tomas. Ze buiten. Ik dacht aan mijn uitvaartverzekering. Het stemde mij gerust en ik begon te lopen.
...

Tomas van Essen 2

2007-03-09T05:21:00.000-08:00

Jeroen Flamman
Mijn moeder had een goed hart, maar ze was een lastpak. Ze had al jaren geleden mijn vader de bons gegeven, en gedroeg zich sindsdien als een ware lastpak. Ze zat me voortdurend op de vingers en had er een handje van me met mijn vader te vergelijken als ik ongehoorzaam was geweest. Pas maar op! Je begint nog op je vader te lijken, onbeschofte etterbak die je er bent!
Mijn vader had zich als een slapjanus weg laten sturen, als een mak schaap zonder één keer protesteren. Ik nam hem dat behoorlijk kwalijk. Echte vaders zijn geen slapjanussen. Hij ging wonen in een andere stad en had af en toe vriendinnen. Maar die verdwenen ook weer.
Sinds de scheiding ging ik trouw één weekend per maand naar mijn vader. Ik moest aan een touwtje in de brievenbus trekken om binnen te komen. In het begin nam hij me weleens mee om te vissen of te voetballen. Maar al gauw gingen we ieder onze eigen weg. Ik verveelde me op de zolder en hij viel in slaap op de bank. Soms deed hij hele dagen boodschappen. Stoeien deden we niet. We zoenden elkaar op onze verjaardagen. Een keer kwam hij terug uit de stad met een apparaatje in de vorm van een koe, dat geluid maakte als de koelkastdeur openging. Koeiengeloei, om zichzelf te waarschuwen tegen overmatig koelkastgebruik.
De laatste jaren trok ik niet meer aan het touwtje in de brievenbus, maar ik belde aan om binnengelaten te worden. Dan gaf ik een hand en zei: 'Hallo.' Als ik weer thuis kwam, vroeg mijn moeder of ik mijn huiswerk gemaakt had en zette me aan de afwas.
Een jaar geleden kreeg ik genoeg van die weekenden. De laatste keer dat ik mijn vader zag, was toen hij bij mij en mijn moeder op bezoek was. Waarom dat was wist ik niet. Zij zaten aan de keukentafel te praten. Ik zat op mijn kamer. Voordat hij weer vertrok bracht hij mij een stapel plakboeken. Hij was sinds de scheiding niet meer op mijn kamer geweest. Hij zei: 'Tot volgend weekend.' Ik antwoordde met een uitgestoken hand.
Ik bladerde door de plakboeken en zag foto's van mezelf, en allerlei tekeningen en nietszeggende papiertjes die ik zelf had ingeplakt. Maar ik beleefde er geen lol aan. Het waren geen herinneringen.
Ergens tussen de bladzijden vond ik een geplastificeerd kartonnetje waarop stond: 'De directie van de Vaar Wel Uitvaartzorg NV verklaart hierbij dat als naturaverzekerde is ingeschreven: Essen van, Tomas, en dat bij zijn overlijden de crematie of begrafenis verzorgd en bekostigd wordt overeenkomstig de algemene voorwaarden.' Uit de bijgetypte data bleek dat mijn vader vanaf mijn geboorte twintig jaar lang maandelijks drie gulden en vijfenzestig cent had betaald om mijn uitvaart te laten verzorgen.
Ik stelde me voor hoe hij ieder weekend wanneer ik op bezoek was, wachtte tot ik weer vertrok, om vervolgens in z'n handen te wrijven en vanachter zijn bureau de maandelijkse drie gulden en vijfenzestig cent voor mijn uitvaart over te boeken. Ik kon het koeiengeloei horen bij de gedachte dat de zaak werd beklonken met een biertje uit de koelkast.
Misschien werd het automatisch afgeschreven.
Ik besloot om in de weekenden maar thuis te blijven. De premie was voldaan.
Het rouwproces viel me niet zwaar.
Drie gulden en vijfenzestig cent.

~

Jaren geleden vond mijn moeder dat mijn tanden te scheef stonden. Dat was niet goed, ik zou nooit fatsoenlijk met meisjes kunnen zoenen. De tandarts vond hetzelfde, en ook de orthodontist. Die maakte een soort afdruk van mijn tanden en met die afdruk maakte hij een mondstuk wat leek op een gebitsbeschermer voor boksers. Een groot zwart rubber ding, dat ik iedere nacht in mijn mond moest doen en waardoor ik alleen nog maar door mijn neus kon ademen.
Ik liet het geval aan mijn moeder zien, en zei dat er niets met mijn gebit aan de hand was, maar dat ik eraan dacht te gaan boksen en dat die vriendelijke man alvast voor wat materiaal gezorgd had.
Anders dan mijn vader zat mijn moeder me voortdurend achter de broek. Ze zette me aan de afwas en het huiswerk en stuurde me naar de dokter als ze dacht dat mij iets mankeerde. Er mankeerde mij vrijwel nooit iets.
Ze vond dat ik te veel op mijn tenen liep. Als ze mij zag lopen zei ze dat ik normaal moest lopen, want dit zag er niet uit. Het leek wel huppelen in plaats van lopen en dat betekende vast niets goeds. De dokter zei dat mijn achillespezen te kort waren en schreef mij oefeningen voor. Ik moest tweemaal daags met gestrekte armen tegen een muur gaan staan, lichaam recht en hakken op de grond, en dan mijn neus tegen de muur duwen zonder de hakken te lichten.
Ik vertelde mijn moeder dat mij volgens de dokter niets mankeerde.
Op mijn kamer schoof ik de klerenkast opzij en duwde mijn neus tegen de muur. Na twee keer proberen ontdekte ik dat op mijn tenen lopen een stuk aangenamer was dan tweemaal daags mijn neus tegen een muur te duwen.
Misschien had de dokter een grapje gemaakt. Als achillespezen de zwakke plekken van het lichaam waren, kon je die toch maar beter zo kort mogelijk houden.
Mijn moeder vloekte toen ze zag dat de klerenkast was verplaatst en dwong mij deze terug te schuiven. Ze kon vloeken als een havenwerker.
Soms schold ze mij de huid vol net zolang tot ik moest huilen en naar mijn kamer vluchtte. Er was een tijd dat ze het achteraf weer wilde goedmaken. Dan nam ze me mee naar de kroeg waar ze met mij samenzweerde tegen de mannen. Ze flirtte met mannen en gaf mij knipoogjes. Alleen op die momenten hield ik van mijn moeder. Dan was ik trots op haar en vond ik haar een wereldwijf. Zoals ze mannen het hoofd op hol liet slaan met haar speelse blikken. Zoals ze de mannen mij liet trakteren op alles waar ik zin had - whisky jongens, geef mij whisky en mijn moeder zal voor jullie dansen tot ze er bij neervalt. Zoals ze mij tot het middelpunt van aandacht maakte voor die mannen, die treurige mannen die allemaal met mijn moeder meewilden maar geen schijn van kans hadden, want mijn moeder, o mijn moeder, koningin van het afwijzen, onbereikbare oase aan de horizon in de woestijn der eenzaamheid, mijn moeder schudde al die mannen met gratie van zich af, met waardigheid, ze liet hen achter in hun donkere hol waar ze toekeken hoe hun ster haar licht op mij liet schijnen, op mij, ze knipoogde naar me, ze nam mijn hand, en samen verdwenen we uit de dromen van die mannen. Ik was de man die met haar mee ging, alleen ik, Tomas van Essen, de bokser in wording met de korte achillespezen, de riant verzekerde van een goede uitvaart, de zoon van zijn moeder, die in de kroeg een prachtvrouw was, maar over het algemeen een lastpak.

Naar de kroeg gingen we allang niet meer. De laatste keer werd mijn moeder zo afgeleid door een man dat ze vergat mij knipoogjes te geven. Ze ging met de man naar zijn huis en stuurde mij weg met de huissleutel. De man heette Victor en had zijn haar glad achterover gekamd.
Alleen thuis schoof ik mijn klerenkast opzij en was een tijdlang in de weer mijn neus tegen de muur te duwen.
Toen ik er genoeg van had ging ik slapen met het rubberen ding in mijn mond.

Tomas van Essen 1

2007-03-09T05:15:00.000-08:00

Jeroen Flamman
Als ik niet hoefde te kiezen tussen sterven of leven, dan zat ik nu achter de schrijfmachine. Het was nacht, zo'n maanlichte nacht waarin je zou willen dat de dingen gebeuren waar overdag geen plek voor is. Mooi. Ik typte. Een nacht vol onvervuld verlangen, maar een belangrijke nacht in mijn leven, want hier achter de schrijfmachine had ik een droom als vele dromen, maar de eerste die als een regenbui bleef hangen en mij met heerlijke druppels verdronk in een waas van verwezenlijking.
Ik streelde de machine. Schrijver. Geen twijfel mogelijk, mijn roeping schreeuwde in mijn oor, mijn levensdoel lichtte in de verte op. Schrijver! Het zal een zware opgave worden, ik zal vele ontberingen en tegenslagen kennen, armoede en honger, misschien een zwerversbestaan, maar dat heb ik er voor over, geen bezwaar, dat zijn slechts kleine offers om de mensheid te verrijken met de allermooiste boeken. Geen enkel bezwaar. Mijn besluit stond vast. Een moeilijk besluit, maar er viel niet meer aan te ontkomen. Hier werd een groot schrijver geboren. Hier zou een meesterwerk geschreven worden.
Ik gaf de schrijfmachine een kus en ging er goed voor zitten. Het was een oude bak die ik had opgeduikeld van een berg grofvuil op straat. Hij zat onder de roestplekken en deuken, en je moest kracht zetten om een letter op het papier te krijgen. Maar hij werkte. O, en of hij werkte! Als een robuuste olietanker die soepel door het water glijdt produceerde hij de woorden van mijn hand, de meest prachtige woorden, woorden die niets minder verdienden dan in een meesterwerk vereeuwigd te worden.
Ik begreep dat het schrijven van een meesterwerk natuurlijk geen eenvoudig karwei was. Ik moest me aan hem overgeven. Ik moest het thema verinnerlijken; ik ben het thema, alles is het thema! Ik moest een thema hebben. Geen meesterwerk zonder thema.
Iedere nacht brengt zo zijn eigen problemen mee. Deze nacht had ik nog geen thema. Ik pakte dat handig aan door wat willekeurige woorden in te tikken en te gaan slapen.
Toen mijn moeder me wakker maakte stuurde ik haar weg, en trok het papier uit de schrijfmachine. Ik nam het mee naar de wc waar ik vol verwachting de creaties van mijn briljante geest aanschouwde:
In de nacht gebeuren de dingen waar overdag geen plaats voor is
Iemand die leeft draagt een masker
Spiegels zijn niets
Ik kon niet meer bedenken wat hier de bedoeling van was. Geen meesterwerk waardig. Ik schudde druppels af en gooide het papier verfrommeld in de pot. Nutteloze nonsens! Toen ik doorspoelde zag ik hoe een watergolf de woorden met zich meenam, en even rond liet tollen voordat ze plotseling in het donkere gat verdwenen, als een uitgestoken tong die zich betrapt weet. Vaarwel mijn nutteloze woordjes, nestel je maar in de poep van onze stad, bij iedere spoelbeurt zal ik aan jullie denken. Iedereen die ik naar de wc zie lopen, zal ik voortaan waarschuwen: 'Denk aan mijn nutteloze woordjes beste vriend, zij leven dapper onder u in de gangen waar wij mensen niet durven komen, in een voortdurende regen van ontlasting en een dichte mist van stank, wees toch alstublieft zorgzaam met uw uitwerpselen!' Ik nam plechtig afscheid, maar niet te lang. Ik had honger en besloot dat de dag maar moest beginnen.
Mijn moeder had ontbijt klaargemaakt. Ik ging aan de keukentafel zitten en nam een grote hap van een boterham met kaas. Ik vond het nergens naar smaken, dus ik liet de rest liggen.
Mijn moeder zei dat ik goed moest eten. Ik negeerde haar en stond op om naar buiten te gaan. Ze wenste mij een fijne werkdag toe maar dat vond ik flauwekul, werkdagen zijn er niet om fijn gevonden te worden, dus ik pakte mijn jas en ging naar buiten.

Buiten was herrie, stank en ochtendkilte. Er raasden auto's voorbij en het waaide. Een vrachtwagen liet een dikke wolk uitlaatgassen achter. Ik hield mijn adem in en vroeg me af waar ik vandaag zin in had. Voordat ik iets kon bedenken moest ik alweer uitademen, de tijd was om, einde vraag. Ik stopte mijn handen in m'n broekzakken en liep het verkeer achterna, tegen kiezelsteentjes schoppend en in spiegelende ramen van vervallen huizen naar mezelf kijkend.
Daar loop ik, Tomas van Essen. Zie hem lopen met zijn handen in zijn zakken, de harde wind trotserend, sierlijk de obstakels overwinnend. Wat een kracht, wat een held! Ik plaatste mezelf voor twee denkbeeldige doelpalen, en schopte een steentje snoeihard in de kruising. Doelpunt! Zo worden ze zelden gemaakt! Ik juichte en maakte een kort sprintje, het zebrapad over, op weg naar Möbius.

Möbius was een klein boekhandeltje met posters van Escher aan de wanden en een zithoekje. Iedere dag zaten daar dezelfde mensen die dezelfde boeken lazen en saaie gesprekken voerden met een bakje oploskoffie. Mevrouw Den Hartig vroeg altijd of we thee hadden. Zij had een geveinsde belangstelling voor kunst en gebood mij vanuit haar stoel zware kunstboeken van de bovenste planken te tillen. We hadden geen thee.
Meester Pöll was een overspannen leraar Duits die iedere dag stapels Duitse literatuur op schoot nam maar daarachter stiekem de voorlichtingsboekjes doorbladerde. Hij was mij nog geld schuldig, voor een groot boek over seksuele voorlichting dat ik hem had voorgeschoten. Hij had gevraagd of ik het wilde inpakken, die rare Pöll. Wanneer ik hem om mijn geld vroeg, begon hij altijd in zijn ogen te wrijven, wat een krakend geluid veroorzaakte als een blote voet die op een grote tor trapt.
Later op de dag voegde steevast Robin A. Rintaud zich aan het gezelschap toe, een jonge kerel met een pen en een notitieblok waar nooit een woord opstond. Hij kwam alleen om na te denken, zei hij.
Op het boek van meester Pöll na, kochten zij nooit iets. Andere klanten waren zeldzaam. Meneer Molin, mijn baas, was nauwelijks aanwezig. Hij kwam openen en afsluiten, en vulde de overbruggende tijd in een donkere kroeg met wachten, mijn goeie ouwe meneer Molin met zijn ruitjesbroeken en grijze piekhaar en zoete walm van pijptabak. Hij had mij vol trots en weemoed zijn protégé genoemd. Wel honderd keer. Ik was zijn protégé. Later zou ik zijn plaats innemen en van Möbius een bloeiend boekbedrijf maken, met echte kunst aan de muur en overal luxe fauteuils waarin mensen cappuccino's dronken en intellectuele gesprekken voerden. De dromen van meneer Molin, mijn goeie ouwe Molin, ergens op een barkruk wachtend tot het tijd werd om af te sluiten, tot de tijd dat ik zijn dromen over zou nemen, de ultieme sluitingstijd.
Ik verveelde me alleen maar tussen die stoffige boeken en maakte oploskoffie en ik vond het allemaal best, maar af en toe was meneer Molin het wachten beu en sloeg de wanhoop toe. Dan stormde hij dronken de winkel binnen en schreeuwde dat ik eens beter mijn best moest doen. Dan was de geur van pijptabak vervangen door een zure lucht van alcohol en had hij een rode vlek in zijn nek. 'Jij bent een nietsnut! Snotaap! Rotjoch! Geef die klanten koffie!' Meester Pöll begon van schrik in zijn ogen te wrijven.
Ik haalde alleen mijn schouders op en maakte koffie. Waarom ergens van dromen als het je ongelukkig stemt? Waarom, meneer Molin? Denk er gewoon niet aan. Rode vlekken staan u niet.
Ik deelde koffie rond en meneer Molin kalmeerde.
Het hele gebeuren werd altijd met een glimlach bekeken door Robin A. Rintaud, met de pen in de aanslag, klaar om na te denken. Mevrouw Den Hartig vroeg of ik soms thee had.

Ik liep de winkelstraat in waar zich aan het einde Möbius bevond. Er stonden ook nog een kleine kerk en een sigarenboer die het vooral moest hebben van seksblaadjes, maar de straat begon met heel veel schoenenzaken. Lange rijen schoenen, links en rechts.
Ik bleef staan en nam de tijd om naar twee naaldhakken te kijken en dacht na over lange benen gehuld in panty's. Prachtig. Hoe kon het mooier? Een plaats op de eerste rij voor een hoog podium waarop twee lange benen op ooghoogte heen en weer klikten in het omhelzende licht van een schijnwerper. Zo moest het zijn. Die benen lopen daar voor jou, Tomas, klim dat podium op en neem ze in je armen en laat ze niet meer los. Koester ze.
Ik dacht er aan de naaldhakken te kopen, de vrouw die ze past zal voorgoed de mijne zijn, maar ik twijfelde even en dat was dat.
Het ging harder waaien. Ik keek waar de wind vandaan kwam en zag verder in de straat een man de kerk binnen stappen. Ik had daar nog nooit iemand naar binnen zien gaan. De kerk had een torentje en een ronde poort die werd afgesloten door twee glazen deuren. Achter die deuren brandden altijd veel kaarsen, wat ik heel mooi vond, maar toch niet mooi genoeg om eens naar binnen te gaan.
Ik kreeg zin de man te volgen, maar hij kwam alweer naar buiten dus ik liep verder en richtte mijn aandacht op het volgende, boekhandel Möbius, werk, verveling, oploskoffie. Een dag als gisteren. Een dag als alle andere dagen. Waarom verkocht ik de boeken die ik zelf wilde schrijven? Ik moest hier alleen maar liggen, in boekvorm, een mooie gebonden editie.
Mevrouw Den Hartig stond al stond te wachten voor gesloten deuren omdat meneer Molin te laat was. Ze keek op haar horloge en tuurde de winkel in. Ze keek boos, maar mevrouw Den Hartig keek altijd boos. Ik ging naast haar staan en zei dat deze ochtend toch maar weer een fantastische ochtend was. Zij draaide haar hoofd weg. Ze droeg een zwarte bontjas en een hoed met een veer. Vooral die bontjas maakte haar groot en breed. Ik vond haar een verwaande oude bakfiets, en vertelde haar dat ze prachtige schoenen droeg die ik volgens mij zojuist nog in de nieuwe collecties had gezien. Ik zag dat ze een heel klein beetje glimlachte en hard nadacht om iets terug te zeggen. Ze kon zich natuurlijk niet laten koeioneren door zo'n leugenaar als ik. Ze zei: 'Dat is juist,' maar ik had me alweer omgedraaid en keek de straat in en dacht na over een grote menigte mensen in de rij voor Möbius, wachtend tot de deuren open zouden gaan zodat ze als eerste het langverwachte nieuwste boek van Tomas van Essen in handen konden houden.
Meneer Molin kwam, deed de deur open en vertrok weer, nadat hij mij verzekerde dat ik het vandaag ging maken. Ik nam de zware jas van mevrouw Den Hartig en schepte oploskoffie. Meester Pöll stapte binnen en wreef de slaap uit zijn ogen. Het kraakte. Ik ging op het krukje achter de toonbank zitten. Over de hele dag genomen verkocht ik zeven boeken, wat niet onaardig was. 's Middags verliet Pöll de winkel om een tijdschrift te kopen; na een uur kwam hij terug zonder tijdschrift. Hij durfde niet en was naar schoenen gaan kijken. Rintaud was niet op komen dagen maar dat had verder geen betekenis.
Een dag als gisteren. Molin kwam afsluiten zonder geschreeuw. Thuis vroeg mijn moeder of ik een fijne dag had gehad. Ik ging naar mijn kamer. De schrijfmachine stond klaar voor mijn missie. Ik kroop er achter en deed m'n best. Na een paar uur had ik wat regels over naaldhakken. Ik gooide het weg. Ik had niet de indruk dat ik het vandaag ging maken.
Ik ging slapen en ik droomde, maar wist de volgende dag niet meer waarover. Dat vond ik niet erg. Ik had lekker geslapen.
...

Kus me

2007-03-08T06:01:00.000-08:00

Jeroen Flamman
Int. Sjieke dansgelegenheid - avond
Een lege dansvloer in een sjieke gelegenheid. Een aantal mensen staan langs de kant. Te drinken, te roken. Onder hen VROUW (46). In een net te strakke jurk. Ze drinkt veel en snel. Ze is alleen.
MAN (38) staat aan de overkant van de dansvloer. In een lichtblauw pak. Hij heeft zijn handen strak in z’n zakken gestoken. Kijkt schuchter naar beneden.
Er start een zwoele muziek. Vrouw kijkt naar Man. Ze neemt een grote slok van haar glas.
Ze kijkt nogmaals naar Man.
Dan stapt ze met het glas in haar hand de verder lege dansvloer op en begint te dansen. Alleen. Af en toe bijna haar evenwicht verliezend. Iedereen langs de kant kijkt naar haar. Behalve Man.
Vrouw beweegt zich langzaam naar Man toe.
Dan wijst ze naar hem.

Vrouw
Hé. Jij.

Man
Wie? Ik?

Vrouw
Ja. Jij.

Man
Oh.

Vrouw
Kom eens hier.

Man
Ja.

Vrouw
(zet haar glas neer)
Ik wil dat je met mij danst.

Man
Oh. Ja. Ik weet niet…

Vrouw
Dáns met mij.

Man
Ja, oké.
Ze nemen een afstandelijke danshouding aan en beginnen onhandig te dansen.

Vrouw
Dichter.

Man
Wat?

Vrouw
Dichter. Kom, dicht tegen me aan.

Man
Zo?

Vrouw
Nóg dichter.
…
Ik wil je voelen.

Man
Eeh.
O. Jee.

Vrouw
Ja. Zo.
En je armen. Ik wil je armen. Stevig.

Man
Ja.

Vrouw
Ja. Hmm.
Beweeg.
Beweeg mij.
Stevig. Hou me vast.

Man
Mag ik m-

Vrouw
Sst. Ik voel het. Voel je het?

Man
Wat? Nee. Ik -

Vrouw
Liefde. Oh! Er zit zoveel liefde in mij.

Man
Ik weet niet w-

Vrouw
Streel m’n haar.

Ze pakt zijn hand en legt die op haar hoofd.

Vrouw
Ik wil dat je m’n haar streelt.

Man
Maar ik –

Vrouw
Met je vingers.
Oh. Zo. Wat fijn.

Man
Ja.

Vrouw
Zo fijn! Ik voel het.
Ik voel het!
Ik wil dat je me kust. Ja. Kus me.

Man
Ja. Nee. Ik kan niet –

Vrouw
Kus me. Kom op. Kus me!

Man
Nee, ik –

Vrouw
Jawel. Ik wil het! Kus me! Ik wil het voelen! Ik wil het! Alles!

Vrouw probeert een kus te forceren. Man rukt zich los en rent weg. Vrouw wil hem achterna gaan, maar struikelt over haar glas. Ze ligt op de grond en begint te huilen.
…

Omliggend gesteente

2007-03-07T05:53:00.000-08:00

Jeroen Flamman
Alsof ik hier mezelf voor de gek zit te houden! Hoe groot moet het offer zijn? Wanneer begint het in godsnaam? Wanneer krijg ik weer die drang, dat gevoel dat alles moet wijken voor belangrijke woorden die op papier gezet moeten worden? Is dit een writer’s block? Ha! Flauwekul! Inspiratie in overvloed. Ik hoef maar achterom te kijken en hup, daar ligt weer een verhaal op de loer, wachtend om verteld te worden, het ligt er zomaar, klaar om vereeuwigd te worden met mooie woorden en prachtige zinnen, alleen maar even uitschrijven, dat is alles. Zoals Michelangelo zijn David zag, zo zie ik overduidelijk al die verhalen liggen, open en bloot in mijn herinnering. Michelangelo hoefde slechts het omliggend gesteente weg te hakken. Maar waarom schrijf ik de verhalen niet op? Ik wil het. Zo graag! Ik strook m’n mouwen op, haal diep adem, ik masseer m’n slapen en kraak m’n vingers alvorens ze gretig vlak boven al die toetsen te laten zweven; ik beweeg ze, vinger voor vinger, allemaal tegelijk, begrijp opeens waar de term vingervlug vandaan komt, maar de toetsen daadwerkelijk aanraken? De toetsen in heerlijk tempo indrukken? De letters en woorden en zinnen en alinea’s en verhalen soepel op het scherm zien verschijnen? Niks ervan! Nog geen kiezelsteentje dichter bij de David! Wat houdt me tegen? Als ik de deskundigen moet geloven ben ik te gelukkig. Onvoldoende armoedig en eenzaam, depressief en uitzichtloos. Pas wanneer je in een diepe afgrond bent gestort, kun je omhoog kijken. Zeggen ze. En voíla, daar heb je het inzicht. Schrijf het op en je hebt een meesterwerk. Prietpraat. Ik ben ongelukkig zat, daar ligt het niet aan. Ik dompel me dagelijks onder in de ellende. Dat is een talent. Alsof ik er voor geboren ben. Ik teer op oploskoffie en roze koeken, ik mijd contacten zoals migrainepatiënten het licht, mijn gordijnen laat ik gesloten en ik val pas in slaap na een flinke teug van een fles sterke drank en een mechanische masturbatie. Mijn bed verschoon ik nauwelijks, de lakens zijn net zo vergeeld als m’n tanden en net zo vet als m’n haar. In de gang ligt een enorme berg ongeopende enveloppen, ongetwijfeld vol belangrijke zaken, rekeningen en aanmaningen, maar niets zo belangrijk als het verwoorden van de verhalen. Toch duidelijke tekenen van verval, lijkt me zo. Het stadium van me zorgen maken ben ik al gepasseerd, verrassend eenvoudig, want zorgen zijn gericht op de toekomst. En mijn toekomst heb ik al vroeg achter me gelaten. Maar ik treur niet om mezelf. Geen sprake van. Ik ben een harde. Mijn geluk is een prachtig offer, daar hoef ik niet over na te denken. Een kleine prijs mag ik wel ik zeggen. Een buitenkansje. Daar kan ik het niet voor laten liggen. Het schrijven. Het schrijven, God Lieve Heer! Het schrijven! Komt er nog wat van? Heb ik iets over het hoofd gezien? Of zit U daar soms stiekem in Uw Vuist te gniffelen! Wat een rotstreek! Maar het spel is uit, Grappenmaker die U er bent. Ik ga schrijven! Net zolang U het lachen is vergaan. Ik ga schrijven. En de brokstukken smijt ik recht in Uw Gelaat.

Dromen

2007-03-06T05:49:00.000-08:00

Jeroen Flamman
Mijn dromen zijn een belemmering. Ze spelen zich af in werelden doordrenkt van eenzaamheid, in kleine hotelkamers waar het behang van de muren komt, waar de matrassen de geuren van al de vorige bewoners herbergen. Ze spelen zich af in grote steden, waar je tussen miljoenen mensen kunt bewegen met het besef dat je alleen bent, dat niemand jou kent en niemand jou wil kennen. In werelden van honger, neerslachtigheid, van teleurstelling en groot ongeluk waar hoop even zinloos is als nagelbijten in de woestijn. Mijn dromen verheerlijken. Maar ik vergeet mijn eigen wereld.

Hamsun

2007-03-05T06:59:00.000-08:00

Jeroen Flamman
…
Ik lag op mijn rug en hield met beide handen de bladzijde omhoog. De regen beukte op het raam alsof hij binnen wilde dringen. Ach Hamsun, zei ik, ouwe makker, wat moet er van mij komen? Hier lig ik, knarsetandend af te wachten tot mijn droom vervult zal worden. Waarom dompel ik mij niet onder in de honger, zoals jij, wadend door ellende, vechtend voor een schrijversleven? Is dat zelfzuchtig? Ik hoef toch niemand in de steek te laten? Hoe speelde je het klaar? Moet ik harder dromen? Moet de wens alles overschrijden, het leven, de zin ervan, is dat het soms? Moeten de ramen beslaan van de droom die ik uitadem? Ik zuchtte diep. Ik stond weer op en liep naar de muur naast de deur, de bladzijde in mijn handen geklemd. Daar hingen ze, stuk voor stuk, de stemmen van de goden. Meesterwerkjes op een velletje, fragmenten als portretten aan de wand. Ik smeekte ze, geef mij de raad die ik nodig heb. Neem me in vertrouwen, alstublieft, ik ben wanhopig. En ze spraken allemaal, ze vertelden mij de wonderlijkste zinnen en probeerden mij gerust te stellen. Ik las elke regel, absorbeerde ieder leesteken, ik staarde naar de witregels en luisterde in stilte naar hun woorden en al snel was ik in tranen van ontroering. Even later kalmeerde mijn geest. Bedankt jongens, zei ik. En jij ook, beste Hamsun, hoewel ik vrees dat je me niet kunt niet helpen. Ik bracht hem naar de muur en zocht een plekje voor hem uit. Tussen Fante en Auster, wat dacht je ervan? Toch geen slechte plek voor een ouwe hongerlijder. Ik hield hem op zijn plaats en duwde er een punaise in. Daar ga je jongen, zei ik. Geniet van je onderkomen, ik zal zorgen dat je niks tekort komt.
…

De doos

2007-03-04T07:27:00.000-08:00

Jeroen Flamman
De zonnebril met spiegelglas was inmiddels overbodig geworden. Buiten was het donker, slechts witte strepen van het wegdek gaven een ritmisch oplichten. Toch deed hij de bril niet af. Hij keek recht vooruit, maar kon het niet laten af en toe een blik in de achteruitkijkspiegel te werpen, door alleen zijn ogen te bewegen, maar zijn hoofd stil te houden. Hij had hem zo afgesteld, dat hij zichzelf kon zien, in plaats van hetgeen hij achter zich liet. Dan zag hij over zijn brillenglazen de witte strepen glijden, alsof hij niet vooruit ging, maar de weg achteruit.
Naast hem op de stoel lag een doos. De doos was vierkant, en volledig bedekt met slordig aangebracht plakband. De inhoud goed verzegeld, maar onzichtbaar. Soms liet hij zijn rechterhand op de doos rusten. Dan zuchtte hij, en keek er even naar.
– Deze doos bevat de oneindigheid, dacht hij. Automatisch drukte hij het gaspedaal iets harder in. Maar omdat daardoor het evenwicht van het constante geluid werd verstoord, liet hij het pedaal snel weer veren. Er was verder niets te horen. Geen muziek - de radio had hij gedemonteerd -, geen gemompel, alleen het doffe draaien van de motor. De monotone stilte voelde heerlijk aan, maar zette hem tegelijkertijd aan het denken.
– Ik moet op tijd komen. Beter nog, ik moet er zien te komen. Maar toch vooral ook op tijd. Hij keek hoe de strepen over zijn bril kropen en legde zijn hand op de doos. De afspraak was zeer nauw aan de tijd gebonden. Te laat, en het zou voor altijd over zijn.
Hij dacht aan de inhoud van de doos. Eindelijk was het hem gelukt de oneindigheid te vangen. Het ultieme, het allerhoogste. Dat zou iedere filosoof, wetenschapper of theoloog toch kunnen beamen. Meer dan twintig jaar aan gewerkt. Eerst veel nagedacht natuurlijk. Gepiekerd, nachten niet geslapen. Broeien op een vaag idee. Maar nu! Er ontbreekt alleen nog een minuscuul klein onderdeeltje, eigenlijk nietszeggend, meer een finishing touch. Wanneer hij dat zou bevestigen, dan zou de oneindigheid niet meer te stoppen zijn, dan kon hij haar zien, bestuderen, aanraken, en zelfs manipuleren. De digitale klok liet hem weten dat hij over vier uur op de plaats van bestemming zou zijn. Hij stelde zich voor hoe de gebeurtenissen er verder uit zouden gaan zien. Hij zou uitstappen. Moet ik meteen de doos mee nemen? Of eerst uitstappen, om de auto heen lopen en de doos er dan pas uitpakken? Ieder risico moest vermeden worden. Dan loop ik met de doos richting de ingang en meld me bij de receptie.
‘Goedenacht, ik heb een afspraak met professor Cornel. – Ja mevrouw, mijn naam is van Es, professor Cornel verwacht mij.’
Ik hoop dat er geen trappen zijn. Liever een lift, hoewel een lift ook zijn kuren kent.
‘Ah, professor Cornel, het verheugt mij u eindelijk te ontmoeten. Ik ben keurig op tijd, nietwaar? Ik hoop dat u het laatste onderdeel inmiddels gereed heeft liggen! – Waar het toe dient? Ach, professor, ik heb u reeds verteld dat u dat binnen niet al te lange tijd in de kranten zult vernemen. – Ja, van Es is de naam, Maurits van Es. – Zullen we dan maar?’
Het onderdeel zal klaar liggen, op een verder lege tafel. Op aan aangrenzende tafel liggen de benodigde instrumenten. Ik zet de doos op de tafel naast het onderdeel. Of kan ik het toch beter bij de instrumenten uitpakken. Moeilijk.
‘Geachte professor, ik verzoek u nu vriendelijk mij even alleen te laten, opdat ik het laatste onderdeel kan toevoegen aan wat binnenkort de grootste ontdekking allertijden zal heten. Dank u.’
Met een mes, niet eerder gebruikt, zoals ik verzocht heb, snijd ik het plakband langs de randen open. De bovenkant van de doos til ik voorzichtig op. Als het goed schijnt er maar een klein licht, rood. Men moet immers op alles voorbereid zijn. Ik snij de zijranden van de doos open, en laat vervolgens de zijden van de doos naar beneden zakken, totdat ze plat op de grond liggen en mijn pronkstuk naakt ligt te wachten op de voltooiing. Ik pak het onderdeel, leg het op de juiste plaats, ben in de weer met instrumenten, moeilijk moeilijk! Nauwkeurig werken! Niet te gehaast! Controleer de hand op trillen. En dan… Als ik het laatst nodige gedaan heb, als alles op zijn plek zit, als ik het in mijn handen neem en omhoog hou, voor het rode licht, als ik er doorheen kijk, laat de oneindigheid komen! Laat me de oneindigheid aanschouwen, beschenen door het rode-
Licht! Opeens overal licht. De weg werd onderbroken door gele zwaailichten en driftig bewegende mannen in fluorescerende pakken die Maurits dwongen naar links te gaan. De weg werd versmald, rechts zag hij twee vrachtwagens in elkaar gevouwen, met daarachter enkele personenauto's, op de kop, in de vangrail, op elkaar. Sirenes loeiden en felle lampen draaiden hun lichtbundels. Mensen schreeuwden, toeterden en huilden. Hij werd gemaand zachter te rijden, veel zachter. Recht voor zich zag hij remlichten van andere auto's, als een lange keten die in de verre verte een bocht naar links maakte. Hij wilde achteruit kijken, maar zag in de alleen spiegel alleen zijn eigen gezicht. Door zijn zonnebril met spiegelglazen kon hij de angst en hopeloosheid in zijn eigen ogen aflezen. Snel draaide hij de spiegel in de gebruikelijke stand, en zag vele auto's zich achter hem voegen. Hij zat vast. Hij kon niet meer vooruit, niet meer achteruit, en zeker niet opzij. Al de lampen en sirenes waren als harde tralies, die zijn idee, zijn oneindigheid, zijn doel, gevangen hielden. Hij zat vast. Gevangen in zijn eigen doos.

Der texter Jeroen Flamman

2007-03-03T10:06:00.000-08:00

Jeroen Flamman
Mijn eerste toneelstuk, 'OUD ZWEET', verschijnt na bijna twee jaar in Nederland rondgetrokken te hebben, binnenkort in Duitsland, op het internationaal theaterfestival Paderborn (30 mei - 3 juni 2007).

Klem

2007-03-01T14:00:00.000-08:00

Jeroen Flamman
Klem is een mooi, nieuw stuk van Theater Complex uit Breda
Kees van Meel
Dialoog mei 2006

Je hebt een feestje te vieren, namelijk het 15-jarige bestaan van een studententoneelvereniging van Avans in Breda en je vindt dat dat speciaal gevierd moet worden. Dat zou moeten ín het gebouw, een enorme kolos van een wirwar aan gangen, lokalen en andere ruimtes.
Vier regisseurs, Ruud v/d Wouw, Joep Debeij, Bibi Corbeij en Jochem Nooijen, komen bij elkaar en spreken met elkaar de mogelijkheden door. Een schrijver wordt uitgenodigd om bij de sfeer van de stijl en de ideeën van de regisseurs te blijven. Deze schrijver, Jeroen Flamman, heeft drie stukken en één verbindingslijn geschreven, waarbij het “klem zetten” het centrale thema was. Van dit interessante gegeven heb ik op 30 maart 2006 de première gezien.
Vanaf het eerste ogenblik krijgt de toeschouwer het gevoel van een dreiging op de achtergrond. Zenuwachtige bewakers lopen op en neer, hebben korte vergaderingen en komen dan weer gehaast terug bij het wachtende publiek. Aan de ingang had iedereen een rode, blauwe of zwarte vingerafdruk moeten zetten en dat kwam nu van pas. In drie groepen op kleur weg, zo snel mogelijk vanaf de plaats waar het onheil naar toe zou komen. Door allerlei sluipwegen – wat heeft zo’n gebouw toch een speelmogelijkheden – is de eerste speelplek een kelderruimte met een soort vluchtelingen die in eerste instantie vijandig op ons, “vluchtelingen”, reageren. Daarna
ontspint zich een bijna poëtisch verhaal waarin toeval en beklemming en vastzitten in jezelf centraal staan. Het gaat over gewone dingen, zoals een leraar die er eigenlijk geen zin meer in heeft en een leerling die geen tentamen wil maken. Tegelijkertijd weet de regie er een geheimzinnige atmosfeer aan te koppelen. Alsof je in een stuk binnen een stuk staat te kijken.
De macabere sfeer van een bijna onaardse leefgemeenschap wordt gelukkig hier en daar snoeihard onderuit gehaald door humoristische invallen.
De twee andere korte stukken lijken in die zin op elkaar dat het letterlijk bedreigen van het publiek er onderdeel van uitmaakt. Revolvers, bommen in de maak en een heel arsenaal aan ander gevaarlijk tuig wordt gebruikt. Maar hoe agressief het spel ook is, er blijft plaats over voor nuance, voor relativerende, komische scènes. Eén van de spelers probeert bijvoorbeeld de stoere bink uit te hangen, het prototype van lefgozer, blitsbink die het eigenlijk allemaal net niet begrijpt. Of het meisje dat veel liever praat over het onheil dat de mensheid afroept over de wereld van de onschuld, zoals allerlei dieren die mishandeld worden. Zelfs fluisteren is een vorm van spel in een volgepakte ruimte - toevallig het stiltecentrum van Avans - waar we als haringen in een ton moeten aanhoren, hoe buiten de gesloten deuren iemand wordt gemarteld. Deze stilte staat dan weer in schril contrast tot het geschreeuw en het dreigen in een latere fase. Maar de bedreiging, het “klem zetten” gaat meer over de spelers dan over het publiek. In eerste instantie wordt de dreiging dan wel gericht op de toeschouwer, maar telkens blijkt dat de spelers zichzelf klem gezet hebben. In het laatste stuk dat ikzelf gezien heb, bleek de bommenmaakster de moeder van een kind van zes jaar dat de volgende dag haar verjaardag zou vieren. Ze zal wel denken: “Mama heeft zich verstopt”, zegt de moeder om aan te geven dat haar handelingen van het moment niets te maken hebben met haar dagelijkse situatie.
De afwisseling in Klem is groot: het is grof, maar ook intiem en zacht; het kent angst, maar ook dapperheid. En bovenal wordt er met passie gespeeld. De entourage met bedreigingen past natuurlijk in ons huidige wereldbeeld, maar ook zonder die referentie is het een goed stuk te noemen. Veel spelers kunnen hieraan hun hart ophalen en voor het publiek is het een interessante beleving, deze reis door de beklemmingen die ons elke dag kunnen overkomen.
En misschien nog wel het aardigst van alles: er ligt weer een stuk klaar dat erom vraagt om vaker gespeeld te worden, ook zonder een feestelijke aanleiding.

Oud Zweet

2007-03-01T12:55:00.000-08:00

Jeroen Flamman
OUD ZWEET gaat over de behoefte aan contact. Aan echt contact. Over wildvreemde mensen op een dansvloer, die niet in staat zijn tot het aangaan daarvan. Maar er wanhopig naar verlangen.

"De wanhoop. Dat ruiken ze. Als oud zweet onder je oksels. Daar rennen ze voor weg".

De toneelgroep KROV heeft er onder regie van Mireille Verhoeven een fysieke en absurdistische voorstelling van gemaakt, met veel humor en tragiek. Het stuk werd, na uitverkochte zalen in Breda, geselecteerd voor het Theatercircuit, en heeft daarna op vele plaatsen in het land het publiek verrast met korte, dansante, hilarische, schrijnende en fysieke scènes die elkaar in hoog tempo afwisselen.

"Oké. Ze kijkt. Nee. Niet doen. Ik kan het niet. Ga weg. Ik kan er niet tegen. Aanpassen. Dat is het. Het zit in m’n hoofd. Als een prop watten. Misschien moet ik naar de kapper. Mijn hoofd kaal scheren. Dan gaat het vast beter. Waarom kijkt ze? Zie ik er raar uit? Ik moet eens vaker naar buiten. Sporten. Gaan joggen. En deze keer echt. Volhouden. Je kunt het best. Je buikje aftrainen. Ben ik dik? Ik klap dicht bij mensen. Waarom doe ik dat? Ik ben niet dik. Ik ben een aansteller. Ik weet het niet. Mensen. Ik kan het niet helpen. Het is een reflex. Het zit in m’n hoofd. Ik kan het niet. Een kale kop. Hoe zou dat staan? Je jaagt ze weg. Waarom toch? Ik ben ongelukkig. Ben ik ongelukkig? Geef maar toe. Misschien moet ik een vriendin nemen. Of een hobby. Vrouwen zijn eng. Iets met m’n handen. Schilderen. Iets met spijkers. Boetseren. Dat zou gaaf zijn. God, waarom zeg je dat? Je bent een mietje. Stap gewoon op haar af. Had je nou maar deo opgedaan. Je durft niet. Je stinkt. Ze bijt niet. Mietje. Stel je niet zo aan. Vrouwen vallen op hobby’s. Shit. Ze lacht naar je. Kom op. Aansteller. Het kan me niet schelen. Gewoon teruglachen. Bijten. Ik moet van me afbijten!"

Tekst
Jeroen Flamman

Regie
Mireille Verhoeven

Spel
Pim Griens, Angelique Hulsman, Michèle Hulsman, Nicoline Pinkster, Anneke Sluimer, Kees Wagenaars

"...Binnen een uur heeft het publiek meer gelachen dan in veel komische avondvullende voorstellingen. Ondertussen ging het ook nog ergens over...” Dialoog, oktober 2005

“...Schreeuwen, dansen, vechten, spastische bewegen, maar ook ingetogenheid, spelen een rol in de bezwering van het eigen tekort...” BN/De Stem, 26 september 2005

“...KROV weet wat humor is, ook wat subtiele humor is. En dat is een zeer prettig gegeven...” BN/De Stem, 17 mei 2005

Zie ook: Internationaal succes met Oud Zweet

Begin

2007-03-01T03:55:00.000-08:00

Jeroen Flamman
Een blog is een dagboek. Toch? Een digitaal dagboek.
In mijn hele leven heb ik nog nooit een dagboek bijgehouden. Niet langer dan twee dagen in ieder geval.
Dus dit is niks voor mij.

Waarom ben ik nu dan in godsnaam een eigen blog aan het creeren? Eerlijk gezegd: geen flauw idee. Ik wil erbij horen. Misschien is dat het. Mee kunnen praten. Geaccepteerd worden. Volmondig 'ja natuurlijk' kunnen zeggen als iemand tegen mij zegt: 'Blog jij ook?'. Ja natuurlijk blog ik ook, wat dacht jij dan? Ik ben niet van gisteren.

Of maak ik een blog om gelegitimeerd onzin te kunnen schrijven? Ja. Misschien. En zonder papierverspilling, dus dat is goed. Ik ben een schrijver, en ik weet uit ervaring dat er niks vervelender is dan aan het eind van een schrijversdag de prullenbak vol met proppen papier te moeten legen. Dat is confronterend. Schrijven op papier is de nadruk op je onkunde leggen. En daar hou ik niet zo van. Noem me naïef.

Maar heb ik iets te melden dan? Nou. Nee. Niet echt. Ik heb in ieder geval niet de illusie dat mijn gedachtengangen of dagelijkse belevenissen voor ook maar één iemand interessant zullen zijn. Laat ik daar dus ook maar niks over schrijven. Who cares?

Dus wat doe ik hier? Ja. Wat ik al zei: ik ben een schrijver. En schrijvers verzinnen. Schrijvers vertellen verhalen. Ze zoeken verbanden tussen een begin en een eind. En dit... dit is het begin.